Под сегашните околности, нова „Студена војна“ би била најдоброто можно сценарио, бидејќи нема да има нормализација на односите со Москва уште многу години – oваа проценка беше споделена eксклузивно во коментар за „Укринформ“ од Фредерик Лејдквист, директор на Стокхолмскиот центар за источноевропски студии (SCEEUS) во Шведскиот институт за меѓународни односи.
„Би рекол дека, веројатно, во догледна иднина, нова ситуација од типот на Студена војна е најдоброто сценарио“, рече Лејдквист.
Тој призна дека таквата изјава може да звучи песимистички, но ја одразува реалноста – онаа обликувана од отсуството на стратешка визија, инерцијата на Европа и нејзиниот досегашен неуспех да се движи кон активно ограничување на Русија.
Нема и нема да има „нова нормализација“ на односите со Русија, нагласи експертот.
„Рускиот проблем со кој се соочуваме, барем додека не ги изгубат овие колонијални империјалистички односи, што е ренесансна војна, и имаат промена на режимот и промена на политичкиот систем во Русија“, објасни директорот на Стокхолмскиот центар за источноевропски студии.
Според него, „рускиот проблем“ не може да се реши – мора да се управува со години или дури децении.
„Мораме да се спротивставиме на Русија. Ако Русија ни наштети, треба да ѝ наметнеме цена на Русија. Тоа е од витално значење. И треба да станеме субјект, а не објект на нашата сопствена судбина и иднина“, изјави Лојдквист.
На краток рок, додаде тој, клучниот елемент е да се обезбеди успехот на Украина и да се осигура дека Русија нема да биде успешна. Западот и Европа имаат ресурси и потенцијал, нагласи тој – она што останува под знак прашалник е нивната волја и решителност.
Тој повика на „самокритичко размислување“ за тоа што овозможи целосна инвазија на Русија врз Украина. До одреден степен, забележа Лојдквист, тоа произлезе од погрешни претпоставки што лежат во основата на западната надворешна и безбедносна политика кон Русија – по 2007 година (говорот на Путин во Минхен), 2008 година (војната со Грузија) и 2014 година.
„Имавме некои – понекогаш имплицитни претпоставки, понекогаш експлицитни претпоставки за нашата безбедносна политика и природата на конфликтите и така натаму, кои се покажаа како погрешни бидејќи ја имавме оваа голема, голема ескалација во февруари 2022 година“, рече шведскиот аналитичар.
Тој верува дека целите и амбициите на рускиот режим беа погрешно протолкувани. Многумина претпоставуваа дека тоа ќе биде локален конфликт и мислеа дека со жртвување на Украина, ќе биде можно да се вратиме на претходниот статус кво.
„Но, тоа е погрешно разбирање на законите. И освен ако не ги научиме овие лекции од тоа како размислувавме, што ескалира и деескалира, и намерите на Русија и за што се работи во овој конфликт, ние сè уште ќе бараме погрешни решенија“, забележа Лојдквист.
Тој додаде дека ова особено се однесува на пристапот на САД, бидејќи некои креатори на политики таму сè уште веруваат во „земја за мировен договор“ – дека можеме да го „смириме“ Путин со отстапување на дел од Украина. Но, ова е фундаментално неразбирање на целите на Путин, кои се преобликување на европскиот безбедносен поредок, создавање нов светски поредок и елиминирање на влијанието на САД, нагласи експертот.
Тој ја повика Европа да ја зајакне и забрза својата одбрана и одвраќање; да го промени својот пристап кон Украина со проширување на воената и финансиската поддршка, и краткорочна и долгорочна; и да го зголеми притисокот врз Русија. За да се постигне ова, рече тој, Европа мора да го промени својот начин на размислување – да престане да реагира на потезите на Русија и да почне да дејствува проактивно, принудувајќи ја Русија да плаќа за секој чин на агресија.
„Треба да го промениме наративот, начинот на кој размислуваме за Украина и улогата на Украина во идната безбедност и одбрана на Европа, како и за капацитетите за одвраќање. Украина е веќе и давател на безбедност, колку што е и потрошувач на безбедност. Затоа, не можеме да си дозволиме да ја изгубиме Украина. Или го имаме најхрабриот партнер, еден од најголемите партнери во Европа, кој знае како да се бори против Русија на наша страна, и воените и индустриските производствени капацитети на целата украинска легитимна флексибилност и генијалност на наша страна, или тоа ќе биде страната на Русија“, заклучи Лојдквист.
Како што е објавено, американскиот претседател Доналд Трамп се залага за замрзнување на војната по сегашната линија на контакт. Сепак, повеќето експерти веруваат дека Путин не би се согласил на таков чекор, бидејќи тоа би значело признавање од страна на Кремљ за неуспехот на таканаречената „специјална воена операција“, која не постигна ниту една од своите наведени цели.
Д. Мишев
