Во својата најнова колумна за Financial Times, угледниот економски и политички аналитичар Мартин Волф предупредува дека американската стратегија за национална безбедност повеќе не ја гледа Европа како партнер, туку како идеолошко бојно поле.
Документот, објавен во декември, ја прикажува Европа како континент во „цивилизациско исчезнување“ – загрозен од миграцијата, падот на наталитетот, губењето на националниот идентитет и наводната репресија на слободниот говор. Но, според Волф, ваквата реторика не е реална анализа на европските проблеми, туку проекција на внатрешните стравови и идеолошки конфликти што ја разјадуваат самата американска демократија.
Клучен дел од стратегијата е најавата за поддршка на таканаречени „патриотски европски партии“. Како пример се наведува унгарскиот премиер Виктор Орбан – лидер под чие владеење, според базата на податоци Varieties of Democracy (V-Dem), Унгарија доживеа драматичен пад на либералната демократија и слободата на изразување.
Волф потсетува дека токму Европа ја научи најскапата лекција за опасностите од агресивниот национализам и екстремната идентиетска политика. Историјата на два светски војни, уништени општества и десетици милиони жртви јасно покажува дека „патриотските“ движења, кога се поставени над демократијата и владеењето на правото, не водат кон заштита – туку кон распад.
Нападите врз Европската унија, дополнува Волф, ја игнорираат суштинската причина за нејзиното постоење: спречување на војна и создавање заеднички политички и безбедносен простор во свет доминиран од суперсили и авторитарни режими. Во таков контекст, слабеењето на ЕУ не значи зајакнување на суверенитетот, туку зголемување на ранливоста.
Најопасниот елемент, според авторот, е стравот од „цивилизациско исчезнување“ – наратив поврзан со теории на заговор за „Големата замена“ и со расно-религиозна дефиниција на идентитетот. Тоа не е одбрана на демократијата, туку нејзина негација.
Заклучокот е јасен: оваа американска администрација не се обидува да ја „спаси“ Европа, туку ја третира како непријател на либералните вредности што некогаш ги делеле. Затоа, Европа нема избор освен активно да ги брани демократијата, човековите права и мултилатералниот поредок.
извор: Financial Times
