Љубомир Костовски
Излезноста на вонредните парламентарни избори во Србија до 11 часот достигна 27,3 отсто, според податоците на Ипсос и ЦеСИД, врз основа на 93,7 проценти од обработениот примерок. Тоа е значително повеќе во споредба со изборите во 2023 година, кога во истиот период гласале 15,1 отсто од избирачите.
Ова се навистина впечатливи бројки. За само четири часа од отворањето на избирачките места, на гласање излегле повеќе од една четвртина од регистрираните избирачи. Пресметано според избирачкиот список, станува збор за приближно 1,76 милиони гласачи.
Ваквиот одѕив отвора прашање дали Србија денес се соочува со пресврт во политичкото расположение на граѓаните.
За споредба, на парламентарните избори во 2023 година конечната излезност изнесуваше 58,8 отсто, а во 2022 година – 58,6 отсто. Во 2020 година таа беше под 49 отсто.
Високата излезност не мора автоматски да значи промена на власта. Но, кога голем број граѓани кои претходно не учествувале во изборниот процес решаваат да гласаат, се менува политичката динамика. Особено ако зад таквата мобилизација стои уверувањето дека гласот на поединецот навистина може да влијае врз исходот.
Дијаспората гласа и покрај пречките
Особено впечатлив е интересот за гласање во странство.
Граѓани патуваат на големи растојанија за да го остварат своето избирачко право. Во САД, долги редици се забележани во Њујорк, Чикаго и во областа на Лос Анџелес, каде што избирачкото место е сместено во Санта Моника.
Овој интерес е уште позначаен поради контроверзната одлука на Републичката изборна комисија гласањето во странство да се одвива според времето во Србија. Тоа значи дека во некои земји гласачите мора да излегуваат на избирачките места среде ноќ.
Дополнително, ограничениот број избирачки места во странство ги принудува дел од гласачите да патуваат стотици, па и илјадници километри. Критичарите на одлуката сметаат дека ваквата организација го отежнува остварувањето на избирачкото право, додека изборните власти се повикуваат на логистички и безбедносни причини.
Сепак, интересот на дијаспората е голем, а редиците пред избирачките места испраќаат јасна порака за силна граѓанска мобилизација.
Дали ова е почеток на крајот на политичката доминација на Александар Вучиќ?
На тоа прашање сè уште нема одговор. Но, веќе е јасно дека денешната излезност покажува поинаква динамика од претходните изборни циклуси. Дали таа ќе се преточи во политичка промена, ќе покажат резултатите по затворањето на гласачките места.
ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани.
Хоџиќ и Андонов: Изборите во Србија може да ја променат политичката слика на Западен Балкан
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
