Сериозни нерегуларности во изборниот процес, сомнежи за организирана контрола на гласачите, но и впечатлива граѓанска мобилизација и силна меѓугенерациска солидарност – ова се главните теми на вториот видеоразговор на ЦИВИЛ МЕДИА со колумнистот Марко Маневски, кој известува директно од Белград за парламентарните избори во Србија, на 25 октомври 2026 година.
Нарушување на тајноста на гласањето
Маневски информираше за бројни пријави на неправилности, меѓу кои фотографирање гласачки ливчиња, недоследна употреба на спрејови и УВ-ламби, сомнежи за паралелни избирачки списоци и организирани активности за контрола на гласањето.
Овие информации во значителен дел се поклопуваат со наодите на независните набљудувачки организации.
Според ЦРТА, до 12 часот фотографирање гласачки ливчиња било регистрирано на секое четврто набљудувано избирачко место во Србија. Во Белград оваа појава била забележана на секое второ, а во Војводина на секое трето избирачко место.
Набљудувачите утврдиле и недоследна употреба на спрејови и УВ-ламби на 12 проценти од избирачките места. Во Жабаљ и Сјеница биле регистрирани случаи на повеќекратно уфрлање ливчиња, а во Нови Сад ЦРТА поднела пријава до полицијата поради сомнежи за купување гласови и таканаречен „бугарски воз“.
Според ЦеСИД, до 11 часот биле евидентирани повеќе од 120 неправилности на примерок од 750 избирачки места.
Маневски посочи и информации за сомнителни активности во близина на партиски простории во Нов Белград, но нагласи дека одделните тврдења и видеоснимки мора дополнително да се проверат пред да се извлечат заклучоци.
Меѓу редиците за гласање и редиците пред пекарниците
Покрај сериозните проблеми, Маневски пренесе и непосредни впечатоци за атмосферата меѓу граѓаните.
Во Нов Белград, забележал долги редици не само пред избирачките места, туку и пред пекарниците. Ова било повод за спонтани шеги и разговори меѓу граѓаните кои го започнале изборниот ден уште во раните утрински часови.
Но најсилен впечаток врз него оставиле разговорите меѓу повозрасните граѓани.
Маневски раскажа за средба со две жени кои разговарале за изборите, своите внуци и студентското движење. Нивните размислувања, според него, покажуваат дека младите успеале да воспостават посебна врска со своите баби и дедовци, наспроти политичките пораки што ги претставуваат промените како опасност за нивната егзистенција.
Истото видео на Фејсбук:
Генерација што не се бори само за отворени граници, туку за правда
Особено значаен дел од разговорот беше посветен на генерациските разлики. Маневски потсети на младоста во 1990-тите, кога неговата генерација растела опкружена со војни, санкции, затворени граници и ограничени можности за патување.
Тогаш, една од најголемите желби на младите била да излезат од изолацијата и да го запознаат светот.
Денешните студенти во Србија, според неговата анализа, растат во поинакви околности. Тие имаат пристап до интернет, информации, патувања и меѓународни искуства. Нивната борба не произлегува првенствено од потребата за физичка слобода, туку од барањата за правда, одговорност и демократски институции.
Маневски смета дека токму затоа студентското движење претставува сериозен предизвик за политичкиот систем – младите одбиваат да ги прифатат неправдата и институционалната неодговорност како нешто нормално.
Тој ја поврза оваа генерациска промена со протестите што започнаа по трагедијата во Нови Сад, кога уривањето на железничката настрешница одзеде 16 животи.
Џабир Дерала
ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
