Во следните месеци, пејсажот на хибридните закани во Северна Македонија се очекува да остане нестабилен и повеќедимензионален. Главната опасност не лежи во отворениот конфликт, туку во спојот на надворешна манипулација и домашната нестабилност. Москва и нејзините регионални овозможувачи — пред сè преку српските политички, свештенички и медиумски мрежи — ќе продолжат да ја искористуваат секоја форма на поларизација: политичка, етничка и идеолошка. Целта е да се држи земјата внатрешно преокупирана, институционално слаба и надворешно неизвесна.
Проектирани трендови
- Ниска веројатност за голема кинетичка саботажа, но висок ризик од кумулативни операции на влијание — преку манипулација со информации, целна корупција и политичка кооптација на елити или институции.
- Интензивирање на информативните и психолошките операции, вклучувајќи засилени дезинформациски кампањи, провокации на социјалните мрежи и координирани наративи што ги прикажуваат западните партнери како несигурни или манипулативни.
- Можно појавување на политичка криза предизвикана од меѓуетнички тензии и опаѓање на легитимитетот на актуелната влада предводена од Христијан Мицкоски, особено ако принципите на поделба на власта според Бадинтеровата рамка се дополнителено под притисок.
Растечки меѓуетничките тензии, проблемите со легитимитетот, како и можната јавна фрустрација поради слабите резултати во евроинтеграцијата и застојот во реформите, би можеле да ја зголемат веројатноста за предвремени парламентарни избори со висок ризик, што би создало прозорец на можност за злонамерни актери да ја тестираат општествената кохезија и институционалната издржливост.
- Потенцијални активирачки настани вклучуваат промени во западните политики — како што се проширени вежби на НАТО во регионот, самити за помош или санкции на Украина, или мерки на ЕУ што се перцепираат како „исклучувачки“ – што би можеле да ги поттикнат руските прокси мрежи да активираат синхронизирани кампањи за „вложување“ во медиумскиот и политичкиот дискурс.
- Доколку Северна Македонија продолжи да ги одложува реформите или да се колеба во своето евроатлантско усогласување, може да остане „безбедна“ од отворени хибридни напади — не поради отпорност, туку затоа што е стратешки неутрализирана, што е тивка победа за долгорочната стратегија на Кремљ.
Следните шест месеци може да се покажат како одлучувачки во одредувањето дали Северна Македонија ќе ја одржи својата демократска траекторија или ќе подлегне на циклус на одвлекување и распаѓање. Како што аналитичарите и набљудувачите заклучиле многу пати досега, хибридната војна не се потпира на армии — таа се храни со забуна, цинизам и замор. Таа напредува кога граѓаните ја губат вербата, кога институциите се заробени и кога вистината станува предмет на преговори. Препознавањето на ова — и реагирањето пред дезинформациите да се претворат во дезинтеграција — не е само прашање на безбедност, туку прашање на опстанок на самата демократија.
Најсериозната закана не е еден чин на саботажа, туку бавната ерозија на легитимитетот, при што институциите го губат авторитетот, заедниците ја губат довербата, а граѓаните ја губат вербата дека демократијата може да даде резултати.
Затоа, Тимот за мониторинг на хибридни закани на ЦИВИЛ ќе го насочи своето идно известување на раните индикатори за политичка дестабилизација, меѓуетничка поларизација и ескалација на наративот — фактори кои, доколку се комбинираат, би можеле да го трансформираат латентниот хибриден притисок во системска национална криза.
Содржината е дел од статијата во рамки на Серијата извештаи за рано предупредување за хибридна војна на ЦИВИЛ, продуцирани во рамките на проектот „Демократски навигатор“.
БОИШТЕ НА НАРАТИВИ: Руските хибридни операции во Северна Македонија
