Руската пропаганда насочена кон Западен Балкан и Европа станува сѐ пософистицирана, поприлагодлива и поопасна, токму затоа што сѐ помалку изгледа како пропаганда. Наместо отворени прокремљовски пораки, денес доминираат наративи што звучат како легитимни политички ставови, рационални аргументи или автентични јавни грижи. Целосната верзија на овој специјален извештај на англиски јазик е достапна на CIVIL Today. Извештајот го подготви нашиот колега Џабир Дерала врз основа на мониторингот на тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани (ЦХТМ).
Во изминатиот период се забележува засилување на неколку клучни наративи.
Првиот е анти-НАТО наративот, според кој НАТО е агресор, а Русија и нејзините сојузници се жртви на западна експанзија. Во оваа рамка, воените вежби, одбранбените политики и безбедносните иницијативи на Алијансата се претставуваат како подготовка за поширока војна.
Вториот е наративот дека Европската Унија се милитаризира и ја турка Европа кон воен конфликт. Овој наратив се шири преку пораки како:
- „Европа се подготвува за војна“
- „Брисел сака постојан конфликт“
- „НАТО ја ескалира кризата“
- „Граѓаните ќе ја платат цената на елитните воени агенди“
Особено влијателен е процесот на „перење“ (laundering) на наративите. Пораките што првично доаѓаат од руски пропагандни екосистеми, преку српски медиумски и дигитални мрежи се преформулираат во многу поприфатлива форма: како „мировен став“, „неутралност“, „економски реализам“, „одбрана на суверенитетот“ или отпор кон „западен притисок“.
Сѐ пософистициран е и анти-ЕУ наративот. Наместо груб антизападен говор, денес се промовираат пораки дека:
- „Членството во ЕУ значи трајна потчинетост.“
- „Брисел постојано ги менува правилата.“
- „Земјите кандидати се третираат како граѓани од втор ред.“
- „Суверенитетот е неспоив со европската интеграција.“
Овие пораки се потпираат врз реални слабости — корупција, институционална слабост, демократска стагнација и недоверба во институциите.
Дополнително, се забележува силна конвергенција меѓу кремљовските наративи и европската крајна десница. Антимигрантската реторика се спојува со анти-ЕУ и анти-НАТО пораки, а суверенизмот се претвора во средство за антиелитен популизам.
Најопасната пропаганда денес не е очигледната лага, туку наративот што звучи разумно, патриотски и прагматично. Хибридното влијание не мора сите да ги убеди во лагата — доволно е да создаде сомнеж во вистината, во институциите и во заедничките факти.
Д. Мишев
Во ера на дезинформации, националистички популизам и авторитаризам, неопходна е вашата поддршка за ЦИВИЛ
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, национализмот, хибридните закани и авторитаризмот
Дајте го својот придонес СЕГА
