Оружјето секогаш е поврзано со криминалот, а особено со организираниот криминал од сите видови. Тоа е придружна алатка на сите организирани криминални групи во земјава и странство. Оружјето е оценето како еден дестабилизирачки фактор за безбедноста и сигурноста на една земја, и било каков прогрес е незамислив ако има голема пролиферација на нелегалното оружје, вели за Утрински брифинг, Џабир Дерала од „Цивил“.
-Цивил е организацијата која 2004 година лобираше кај тогашната влада и се изгласа Меѓународниот ден за собирање на оружјето. Тоа е 9 Јули, и од тогаш се воведе праксата секоја година да се уништува тоа оружјето. Имам чувство дека некои меѓународни обврски кои се преземени се запоставени, аради турбулентната општествено-политичка сиуација, пред се, но и заради неажурноста на одредени служби. Ние во моментов истражуваме дали и како се спроведуваат тие меѓународни обврски.
-Меѓу другото, Цивил во 2012 ја донесе Меѓународната спогодба за трговија со легалното оружје, ратификувана е истата година во парламентот, и сме на трето место во светот како организација која успеала да обезбеди пропорционално највисок број на парламентарци кои ја поддржале таа спогодба. Целата операција не чинеше 250 денари и бевме пионери, меѓу првите во Европа, но не сум сигурен колку институциите ажурно ја спроведуваат, кажа Дерала.
Дерала истакна дека организација е ветеран во меѓународните мрежи за контрола на трговијата со оружје, пред се во IANSA, една од највлијателните организации, каде е членка од 2002 година., во Control Arms е членка од 2003 година, а од неодамна соработува со GI, организација за борба против транс-националниот криминал, сето тоа се канали во кои може да се учествува, не само да се следи и учи.
-Во светот и во Европа, во ЕУ, е познато дека Балканот е црна точка. Балканската рута која се прекина поради имигрантите , се сметаше дека ја прекина и балканската рутата на оружјето. Безмалку сите терористички акции во Европа во изминативе 10 години се направени со југословенско, односно балканско оружје, со потекло од екс- југословенските простори и Албанија, истакна Дерала.
-Можеби ќе се чини чудно една организација за човековите права да биде во толку добра комуникација со МВР во овој домен, и можам да кажам дека во 2003 година кога учествуваме во собирањето на нелегалното оружје и амнестијата која следеше потоа, имавме одлична соработка и со МВР и со координативното тело .Во 2009 година, ние сме потписници на меморандум со МВР за соработка и партнерство во овој домен и во неколку други. Меморандумот е обновен 2020 година и сеуште е важечки, посочи Дерала.
Според Дерала, организацијата има одлична соработката, отворени се службите за соработка, меѓутоа ова е толку деликатна материја , што секогаш треба да се чекори многу бавно и многу претпазливо. за да не откриеме работи кои можат да ја загрозат или безбедноста или службените и државните тајни.
Во секој случај, Балканот останува извор, центар на шверцот со оружје и е закана за безбедноста и стабилноста пред се на Балканот, меѓутоа, често има влијание на поширокиот регион, па и на ЕУ итоа е една од пречките во развојот и прогресот кон Европската унија, истакна Џабир Дерала во интервјуто за Утрински брифинг.
ЦИВИЛ денес со почеток во 13 часот организира онлајн настан на тема „Нелегалното оружје и организираниот криминал: Сè е поврзано“. Со ова, продолжува серијата онлајн настани под заеднички назив „Во фокусот“. На денешниот настан, „во фокусот“ на ЦИВИЛ ќе се најдат повеќе актуелни и исклучително важни аспекти на контролата на оружјето во земјата и во регионот. Фокусот ќе биде „изострен“ и на врската меѓу распространувањето на нелегалното оружје и организираниот криминал.
Минатата година, ЦИВИЛ го спроведе проектот „Минатото, сегашноста и иднината на контролата на оружјето во Северна Македонија“ кој донесе исклучително богата содржина со низа интервјуа од релевантни аналитичари, експерти и високи државни функционери. Проектот беше спроведен со поддршка од Глобалната иницијатива против транснационалниот организиран криминал и Резилиенс фонд.
Д. Мишев
