Американскиот претседател Доналд Трамп агресивно ги бранел своите планови за преземање на Гренланд во телефонски разговор со данската премиерка Мете Фредериксен, објави Фајненшл тајмс (ФT) на 24 јануари.
Во неделите пред неговата инаугурација, Трамп јавно ја изнесе идејата за преземање на Гренланд, Канада и Панамскиот канал од страна на САД. Во коментарите за новинарите на 7 јануари, тој одби да ја отфрли можноста за употреба на воена сила за заземање на Гренланд, за што рече дека на САД им е потребна „економска безбедност“.
Во 45-минутниот разговор што се одржал неколку дена пред инаугурацијата на Трамп, Трамп станал сè поагресивен и конфронтативен кога Фредериксен му рекла дека Гренланд не е на продажба, изјавија високи европски претставници за ФТ.
„Тоа беше ладен туш“, рече еден службеник. „Порано, беше тешко да се сфати сериозно. Но, мислам дека е сериозно и потенцијално многу опасно.
Друг функционер го опиша разговорот како „ужасен“.
Гренланд е автономна територија на Данска, земја членка на НАТО и традиционален сојузник на САД. На арктичкиот остров се сместени и данските и американските воени бази и има огромни резерви на минерално богатство.
Фредериксен, наводно, му рекла на Трамп дека Данска е подготвена да ја продлабочи соработката со САД за воени бази и екстракција на минерали, но овие понуди не го смириле.
„Намерата беше многу јасна. Тие тоа го сакаат. Данците сега се во кризен режим“, рече еден функционер.
Белата куќа не го коментираше повикот. Кабинетот на данскиот премиер соопшти дека „не го препознава толкувањето на разговорот дадено од анонимни извори“.
Експанзионистичките амбиции на Трамп и непочитувањето на државниот суверенитет носат алармантни импликации, особено за Украина додека се бори да го врати својот територијален интегритет во услови на тековната руска инвазија, пренесува Кијив индипендент.
Безбедносниот аналитичар Александар Кара, директор на Центарот за одбранбени стратегии во Кијив, изјави за Асошиетед прес (АП) претходно во јануари дека ставот на Трамп кон Гренланд е одглас на коментарите на рускиот претседател Владимир Путин за Крим.
Русија незаконски го анектира и окупираше Крим, автономна украинска република, во 2014 година.
Американската инвазија на Гренланд ќе ја наруши НАТО алијансата и ќе ја поткопа западната коалиција која го брани суверенитетот на Украина од руската агресија.
„Ние сме во време на транзиција од стариот систем заснован на норми и принципи, кој се движи кон повеќе конфликти, поголем хаос и поголема неизвесност“, рече Кара.
Русија соопшти дека го следи развојот на настаните во врска со Трамп и Гренланд поради сопствените „стратешки интереси“ на Москва во регионот на Арктикот.
Подготви: Драган Мишев
