Глобалната безбедносна состојба во летото 2026 година е обележана со рекорден број меѓудржавни и внатрешни вооружени конфликти. Овие воени дејствија се карактеризираат со зголемена употреба на беспилотни летала, вештачка интелигенција и софистицирани методи на хибридно војување. Според водечките организации за следење на конфликти, како ACLED и UCDP, светот се соочува со неколку деструктивни жаришта кои грубо се делат на глобални војни, долготрајни граѓански судири и длабоки хуманитарни кризи.
Меѓународни и меѓудржавни војни
Брутална руска агресија против Украина
Бруталната руска воена агресија против Украина продолжува со исклучително висок интензитет. Војната со широки размери трае од 24 февруари 2022, а во оската на агресори се Белорусија, Иран, Северна Кореја и други авторитарни режими.
Летото 2026 година е обележано со континуиран терор и масовни воени злосторства од страна на руската воена машинерија врз цивилното население. Како директен одговор на овој тирански и крвав напад, Украина презеде силен контраофанзивен притисок со пенетрација длабоко на руска територија, обидувајќи се да ја неутрализира егзистенцијалната закана. Истовремено, криминалниот режим во Москва продолжува со неселективни брутални воздушни напади против цивилното население и цивилната инфраструктура.
Ескалација на Блискиот Исток (САД и Израел против Иран)
По координираните воздушни напади на почетокот на годината, летото 2026 е дефинирано со постојани ракетни размени низ Персискиот Залив и критични блокади на стратешките премини, како што е Ормускиот Проток. Истовремено, зад затворени врати се водат исклучително кревки мировни преговори меѓу САД и Иран, во обид да се спречи поширок регионален пожар.
Израел, Палестина и Либан
Иако главните воени операции во Газа стивнаа по прекинот на огнот кон крајот на минатата година (оставајќи голем дел од територијата под строга израелска контрола), тензиите рапидно се префрлија на јужниот фронт на Либан. Таму, судирите меѓу израелските одбранбени сили и милитантите на Хезболах континуирано се прошируваа и добиваа на интензитет во текот на летото.
Авганистан и Пакистан
Иако врвот на конфликтот се случи напролет, пограничните судири меѓу Авганистан и Пакистан останаа високо активни и во текот на летото 2026 година. Пакистанските вооружени сили изведоа серија нови бомбардирања на источните авганистански провинции (особено во јуни), како директен одговор на зачестените прекугранични напади од страна на милитантни групи кои дејствуваат од авганистанска територија.
Разорни граѓански војни
Судан: Хуманитарна катастрофа
Ова претставува една од најтешките хуманитарни катастрофи во светот во 2026 година. Земјата е де факто распарчена меѓу Суданските вооружени сили (SAF) и Силите за брза поддршка (RSF). Воените дејствија и крвопролевањата во текот на летото се најмногу концентрирани во регионот Кордофан, оставајќи милиони луѓе без основни средства за живот.
Мјанмар (Бурма)
Граѓанската војна влегува во својата петта, исцрпувачка година. Воената хунта се соочува со сè посилен и поорганизиран отпор од широката коалиција на етнички вооружени групи. За да се одржи на власт, режимот користи странска воена помош, паралелно предизвикувајќи масовно раселување и страдање на цивилното население.
Сирија
Ситуацијата во земјата останува длабоко дестабилизирана поради новите безбедносни вакууми по падот на стариот режим и тековната фрагментација. Посебно загрижувачко е летното активирање на заспаните ќелии на Исламската држава (ИД), кои во јуни 2026 година изведоа серија координирани напади (вклучувајќи ги и Рака и Манбиџ), обидувајќи се да ја злоупотребат ранливоста на новите сириски безбедносни сили и да се префрлат во урбаните центри.
Регионални судири и безбедносни кризи
Централен Сахел (Мали, Буркина Фасо, Нигер)
Овој нестабилен африкански регион се соочува со опасно ширење на џихадистички бунтови, директно поврзани со Ал-Каеда и Исламската држава. Во Мали, воената хунта – потпомогната од озлогласените руски платеници од „Африканскиот корпус“ (поранешен Вагнер) – води жестоки, но честопати неселективни борби со локалните милитанти.
Демократска Република Конго (ДРК)
Во источните делови на земјата рапидно ескалираат судирите со бунтовничката група М23, за која постојат силни докази дека е поддржана од соседна Руанда. Оваа состојба доведе до практична, неформална анексија на ресурсно богатите провинции Северно и Јужно Киву.
Хаити и Еквадор (Војни со картели и банди)
Насилството од добро вооружените банди и нарко-картели сè повеќе добива карактеристики на вистински урбани воени конфликти. Во Хаити, криминалните групи контролираат поголем дел од главниот град и државната инфраструктура, додека во Еквадор владата спроведува интензивни и ризични воени операции во обид да го сузбие моќниот организиран криминал.
ЦМ Деск
CIVIL MEDIA Geopolitics and War Observatory
