Светот не бил соочен со вакви тешки предизвици со децении наназад како што беше во 2022 година. Нашата држава во 2022 година влезе со предизвиците од локалните избори кои се одржаа во 2021 и кои предизвикаа политичка турбуленција, односно се случи преседан, премиерот и лидер на СДСМ, Зоран Заев поднесе оставка од двете позиции и на негово место дојде Димитар Ковачевски, рече Џабир Дерала од ЦИВИЛ, говорејќи за дезинформациите и пропагандата на годишниот мултимедијален јавен настан на ЦИВИЛ „Перспективи 2023“.
„Руската брутална агресија врз Украина ја одбележа 2022 година. Тоа не беше удар само врз територијалниот интегритет врз Украина, туку тоа беше удар врз целиот слободен свет. Нашата држава се соочи со хибридни и сајбер војни, последен пример е со заканите со бомби во училиштата.
Позитивно за нашата држава е тоа што конечно ги започнавме преговорите со Европската унија, по 17 години чекање, и покрај тоа што имавме насилни и антиевропски протести за неприфаќање на европскиот предлог. Тие антизапани протести, за жал, беа поддржани од интелектуалци, политичари, професори и невладини организации кои се финансирани од запад, а одеа против западот“, вели Дерала.
Во 2023 година Дерала очекува дека Путин ќе ја изгуби војната, односно војната ќе се приближи до Кремељ и ќе му ја разниши позицијата.
„Очекувам дека хибридната војна ќе се засили и ќе стане секојдневие. Исто така и сајбер војните ќе се засилат. Очекувам дека ќе има стагнација во борбата против климатските промени и сиромаштијата. Во нашата држава очекувам да се засили радикализацијата, односно антизападната кампања“, додаде Дерала.
Но, и покрај тешките предизвици, Дерала очекува дека граѓаните сепак ќе го изберат европскиот пат.
Новинарката Соња Танеска од ЦИВИЛ вели дека политиката и економијата се постојано поврзани, бидејќи економските движења зависат од политичките состојби, дали во државата, дали во светот. Според неа, голем предизвик беше војната во Украина затоа што не само Македонија туку и целиот свет закрепнуваше од корона вирус кризата, каде што владите потрошија многу средства за да ги помогнат економиите.
Танеска вели дека во 2023 година не може да очекува 100% сигурност. Глобалната слика за економијата е дека се очекува стабилизација, но по завршувањето на војната на Русија врз Украина.
„Сега веќе нема толкава завосност од енергенсите. Покрај две големи кризи и добро е да има стабилизиција негде во септември, но не мора да значи дека стабилизацијата може да биде и подоцна. Тоа би значело дека ќе се намалат цените, инфлацијата ќе се намали до 7 проценти, тоа се и проекциите на Народна банка и проекциите на Буџетот.
Буџетот е изгласан и голем дел од преоектите се во согласност со препораките од ЕУ, односно ќе се користи за ранливите категории. Приоритет им се дава на малите претпријатија коишто исто така треба да закрепнат од оваа криза за да не отпуштаат вработени“, вели таа.
Очекувањата на Танеска се дека и 2023 година ќе биде тешка со големи предизвици цитирајќи го проф. Ванчо Узунов кој вели „во вакви кризни времиња секогаш е добро да се штеди“, односно ние како народ треба да научиме да штедиме.
Дехран Муратов
Фотографија, камера и видео монтажа: Ариан Мехмети и Александар Ризински
Перспективи 2023 се состоеше од шест панели со повеќе од десет учесници кои се емитуваа во живо на Јутуб видео каналот и на ФБ страницата на Цивил.
Извор: CivilMedia | Дозволено е преземање на текстот според лиценцата Creative Commons 4.0.
