„Малата војна“ во Диво Насеље која се водеше на Денот на Европа, на 9 мај 2015 година, и по пет години, сѐ уште побудува силно внимание во јавноста, пред сѐ, поради неодговорените прашања кои се наметнуваат по овој жесток предизвик за македонската безбедност и за соживотот во земјата.
Тој ден додека во земјата се случуваа најмасовните и најжестоките протести против режимот на Груевски во Куманово се слушаа куршуми, експлозии од бомби и ракети. Додека медиумите кои беа под палката на тогашната власт јавуваа дека „акцијата“ е завршена, кумановчани јавуваа за непрекинато пукање, осум полицајци загинаа, 40 припадници на полицијата беа ранети, а официјална изјава од тогашната министерка за внатрешни Гордана Јанкуловска граѓаните добија после 20 часа.
„Тоа беше период во кој навистина се соочивме со сериозен безбедносен предизвик, меѓутоа, и во тоа време веднаш по избивањето во првите часови, кумановки и кумановци покажаа една висока зрелост, која може да служи како пример и за Европа, а не само за Македонија. Ситуација во која тие не подлегнаа на предизвикот да се закрват со своите соседи, на етничка или на верска основа. Тие одолеаја на овој жесток атак врз сплотеноста на македонското општество, жесток атак врз мултикултурализмот на македонското општество. Тензиите и насилствата се најевтината алатка во рацете на оние кои сакаат да дојдат на власт по криминален пат. Она што ние ден денеска не го знаеме е навистина кој и зошто стои зад Диво Насеље како еден многу сериозен и трагичен настан, но и предизвик за безбедноста“, изјави Џабир Дерала за медиумите на настанот кој ЦИВИЛ го организираше во Куманово во 2018 година, кога организацијата реши Денот на Европа да го одбележи токму во овој град, на три годишнината од трагичниот настан.
„На Куманово државата му должи одговор и да каже кој беше сценаристот, а кој режисерот на кумановските настани. Од позиција на градоначалник, јас самиот се обидувам да создадам слика во Куманово граѓаните да го заборават овој акт што побрзо“, изјави градоначалникот на Куманово Максим Димитриевски на панел дискусијата „Диво Насеље – три години потоа“ која ја организираше ЦИВИЛ. Димитриевски истакна дека никој што во тоа време ја имал командната одговорност на полициската поставеност, која претрпе огромни губитоци, не поднел оставка. Паралелно со ова, како што рече Димитриевски, голем број од полициските лица биле финансиски наградени за самата постапка.
Авди Авдиу, кумановец, чија изјава на 10 мај 2015 на многумина им ја врати надежта за соживот и покажа дека што и да се случи на 9 мај во Диво Насеље не е резултат на конфликт меѓу Македонците и Албанците учествуваше на оваа дискусија.
„Вистината се уште е затаена. Одговорните не се исправија пред судската власт. Таа „мала војна“ како што ја нарекувавме тогаш немаше воена конотација, туку конкретна политичка цел. Мора да сфатиме дека треба да одговараат структурите кои допуштија да се случи сето тоа“, изјави Авдиу.
Пет години потоа, иако намерата не беше постигната, граѓанките и граѓаните не добија одговори на прашањата за организаторите на ова црно сценарио. Случајот резултираше со оставка на министерката Јанкуловска, како и тогашниот шеф на УБК, Сашо Мијалков, но никој од власта не ја презеде одговорноста. Организаторите и сценаристите останаа во сенката на извршителите.
М. Ивановска
