Бугарија неочекувано одлучи да не ги продаде своите два неискористени руски нуклеарни реактори на Украина, пресврт во последен момент предизвикан од притисокот на проруската Бугарска социјалистичка партија (БСП).
„Од самиот почеток бевме категорични дека овие реактори не се на продажба. Тие се клучна предност за Бугарија – дел од нашата енергетска безбедност и економска независност“, рече водачот на БСП, Атанас Зафиров, кој ја извршува и функцијата вицепремиер.
Двата руски реактори ВВЕР-1000, заедно со четири генератори на пареа и четири циркулациони пумпи, се складирани со години на локација во близина на реката Дунав, откако Бугарија се откажа од плановите за изградба на нуклеарната централа Белене. Наместо тоа, властите во Софија избраа да изградат две нови нуклеарни единици во нуклеарната централа Козлодуј со помош на технологијата AP1000 дизајнирана од САД од Вестингхаус, а јужнокорејскиот Хјундаи е избран како градител.
Украина се обиде да ги купи руските реактори од Бугарија, бидејќи поседува инфраструктура за завршување на нуклеарната централа Хмелницки, која е компатибилна со истиот тип реактор. Предложената цена беше нешто над 600 милиони евра, а украинскиот парламент дури и донесе закон со кој се дава зелено светло за аквизицијата.
Во февруари 2025 година, Бојко Борисов, лидер на партијата ГЕРБ и клучна фигура во Софија, ја потврди продажбата на реакторите. Тој првично предвиде дека проруската БСП нема да го попречи договорот, претставувајќи го како финансиска победа за Бугарија, земја која не може сама да ги користи реакторите, а приходите се наменети за зајакнување на државниот буџет.
Сепак, во вторник, 15 април, лидерот на БСП, Зафиров, објави единствен став на владата: „Имаме колективна одлука во врска со судбината на двата реактори – тие нема да бидат продадени. Ова е одлука поддржана од сите коалициски партнери. Им благодарам на нашите партнери што стојат обединети зад овој стратешки избор.“
Зафиров инсистираше дека Бугарија има доволно експертиза и подготвено место за изградба на втора нуклеарна централа, и покрај долгогодишното откажување на владата од проектот Белене, за кој беа потрошени над 1 милијарда евра без опипливи резултати.
извор: Еуроактив
