Европските реакции на самитот Трамп-Путин во 2025 година во Алјаска беа обележани со длабок скептицизам, стратешка претпазливост и цврста реафирмација на поддршката за Украина. Иако самитот не донесе конкретен мировен договор, тој предизвика бран на дипломатски реакции низ Европа. Лидерите од ЕУ, Обединетото Кралство и НАТО нагласија дека секое решение за војната во Украина мора да вклучува „непоколебливи безбедносни гаранции“ за Украина и да го поддржува нејзиниот суверенитет. Тие ги отфрлија сите територијални отстапки и инсистираа на тоа дека Украина мора да биде клучна за сите преговори.
Премиерот на Обединетото Кралство, Кир Стармер, ги призна напорите на Трамп како чекор кон мирот, но ја нагласи потребата од продолжени санкции и силни безбедносни гаранции за да се спречи понатамошна руска агресија.
Францускиот претседател Емануел Макрон предупреди да не се верува на руските обврски, наведувајќи ја нејзината историја на кршење договори и вети континуирана поддршка за Украина.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц ја повтори непоколебливата солидарност со Украина, нагласувајќи ја важноста од заштита на европските безбедносни интереси.
Италијанската премиерка Џорџа Малони изрази внимателен оптимизам, гледајќи го самитот како можност да се разговара за мир, а истовремено потврдувајќи ја посветеноста на Италија да ја поддржи Украина заедно со западните сојузници.
Полскиот премиер Доналд Туск ја истакна важноста на западното единство во услови на руска агресија и нагласи дека Русија почитува само сила.
Европските претставници изразија загриженост во однос на форматот на самитот, особено отсуството на украинско претставување и потенцијалот за еднострани одлуки од страна на Трамп. Министерот за одбрана на Литванија изрази „апсолутна недоверба“ во намерите на Путин, наведувајќи ги тековните руски напади врз украинските цивили.
Сличноста на самитот со состанокот во Хелсинки во 2018 година, каде што Трамп се чинеше дека застана на страната на Путин во врска со американските разузнавачки агенции, дополнително го разгоре европскиот скептицизам. Аналитичарите предупредија дека Путин може да го искористи форматот на состанокот „еден на еден“ за да манипулира со исходите во корист на Русија.
Како одговор на самитот, европските нации ја потврдија својата посветеност на одбраната и суверенитетот на Украина. ЕУ и НАТО ја истакнаа неопходноста од вклучување на Украина во какви било мировни преговори и ветија дека ќе продолжат да ја поддржуваат Украина преку воена помош и санкции против Русија.
Самитот ја нагласи важноста на трансатлантското единство и потребата од координиран пристап за решавање на тековниот конфликт во Украина.
Преовладувачкиот меѓународен наратив одекнува поголем дел од чувството дека самитот на Трамп ризикуваше легитимирање на Путин, додека ги деградираше улогата и интересите на Украина. „АП Њјуз“ нагласи дека Путин си врати место на глобалната сцена и покрај обвиненијата за воени злосторства, бидејќи самитот заврши без директен напредок, што предизвика критики дека Трамп ја отстапил иницијативата.
„Вашингтон Пост“ го означи самитот како неуспех на САД и пропагандна победа за Путин, истакнувајќи дека Трамп се откажал од неговото претходно инсистирање за прекин на огнот и ги повторил барањата на Кремљ.
„Ројтерс“ објави дека европските лидери објавиле заедничка изјава во која ги поддржуваат напорите на Трамп за мир, но истакнале дека преговорите мора да ја вклучат Украина, да го заштитат нејзиниот суверенитет и да ги задржат санкциите.
„Гардијан“ и други медиуми ја забележаа перцепцијата дека Путин беше топло пречекан, толкувајќи ја средбата како дипломатски триумф за Русија и симболичен пораз на западното единство.
Во неговиот жесток политички коментар „Понижувањето во Алјаска: Театарска фарса и однапред напишан неуспех – легитимитетот на Путин, понижувањето на Трамп“, објавен на 16 август 2025 година, на „Civil.Today“, само неколку часа по средбата Трамп-Путин, Џабир Дерала, новинар и политички аналитичар, го критикува самитот со живописна, осудувачка критика. Воведниот цитат е симболичен:
„Трамп приреди претстава. Путин доби легитимитет. Украина и Европа ја платија цената. Без мир, без правда — само перцепција, понижување и подарок за агресорот. Театар на црвен тепих, одигран со украинска крв. Она што се продаваше како дипломатија стана крунисување на воен злосторник.“
Дерала го прикажува самитот како празен спектакл, лишен од суштина — „циркус“, „гротеска“ и „евтино понижување“ финансирано со украинска жртва. Путин, според зборовите на Дерала, беше ефикасно крунисан, Трамп понижен. Украина беше избришана од масата на преговорите, а Европа маргинализирана. Неговиот силен повик: Европа мора да се разбуди и да преземе вистинска одговорност — ерата на пасивност мора да заврши.
Овој коментар го зацврстува поширокиот европски дискурс: осуда на перцепцијата без суштина и повик за проактивен отпор против авторитарната агресија.
Новинска редакција на ЦИВИЛ МЕДИА, во соработка со ChatGPT
