СМС покани за присуство на предизборен собир на Демократската унија за интеграција биле испраќани од раководител во образовна установа до вработените, со назнака дека „присуството е задолжително“. Оваа постапка беше пријавена во Мониторинг тимот на Цивил од лице вработено во установата, кое сакаше да остане анонимно, поради можни реперкусии во работата.
„Испраќањето покани е во ред. Но, да се бара задолжително присуство не е во ред“, вели лицето вработено во установата, кое до тимот на ЦИВИЛ испрати и докази за СМС-комуникацијата и пораката од раководителот на установата.
Ваква СМС порака добиле и други вработени од установата, а под зголемен притисок биле оние што немале решенија за постојан работен однос, кои биле потсетувани дека треба да се докажуваат за да го задржат работното место, вели лицето што го пријави случајот.
Според правниот тим на ЦИВИЛ, ваквиот притисок за присуство на митинг или учество во друг вид активности од изборна кампања, може да се подведе под кривично дело Присилба, согласно чл.139 од Кривичниот законик, каде се вели:
„Тој што со сила или сериозна закана ќе присили друг да стори или не стори нешто, ќе се казни со парична казна или затвор до 1 година. Ако делото го стори службено лице во вршење на службата, ќе се казни со затвор од 6 месеци до 5 години“.
Иако во кривичните дела против изборите и гласањето, притисокот не е предвиден како кривично дело.
најблиско (но сепак различно!) и често кривично дело за време на изборите е Повреда на слободата на определување на избирачите, чл.160 од Кривичниот законик, кој вели:
„Тој што со употреба на сила, сериозна закана или на друг начин ќе спречи или друг ќе присили да го врши, да не го врши или како да го врши избирачкото право, ќе се казни со затвор најмалку 3 години.
Ако делото го стори член на изборен орган или друго службено лице во вршење на службата во врска со изборите или гласањето, ќе се казни со затвор најмалку 5 години“.
Мониторинг тимот на ЦИВИЛ ќе го следи овој случај со внимание, ќе комуницира со сите засегнати страни и институции и за тоа ќе ги известува граѓанките и граѓаните и јавноста. Воедно, ЦИВИЛ ги потсетува политичките партии дека ваквите постапки се косат со Изборниот законик и Етичкиот кодекс што го потпишаа сите партии.
ЦИВИЛ бара од партиите и нивните раководства, особено од оние што се на власт на централно и локално ниво, да не ги злоупотребуваат јавните функции за вршење притисоци врз вработените во јавниот сектор во кампањата за локалните избори. Ова важи за сите јавни установи и администрацијата, но особено за образованието, кое мора да биде ослободено од партиските стеги што го гушат повеќе години наназад.
Мониторинг тим на ЦИВИЛ
