Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на 26 ноември изјави дека пристапувањето на Украина во алијансата зависи од едногласна согласност меѓу земјите-членки – а не од руските барања, пренесува Кијив Индипендент.
„Русија нема збор или вето за тоа кој може да биде член на НАТО“, изјави Руте за шпанскиот медиум „Ел Паис“. „Но, во рамките на Алијансата, членството бара едногласност“, додавајќи дека неколку сојузници на НАТО, вклучувајќи ги и САД, се противат на влезот на Кијив.
Забелешките на Руте дојдоа во услови на една недела интензивна дипломатија, откако САД ги обновија мировните преговори со контроверзен план од 28 точки, кој нашироко се сметаше за фаворизирачки за Русија.
Иако предлогот оттогаш е намален по разговорите со Украина и Европа по консултациите со Украина и европските партнери, оригиналната верзија наводно вклучувала одредби што ги забрануваат аспирациите на Украина за НАТО – ефикасно предвидувајќи руско вето на членството на Украина во алијансата.
Москва долго време тврдеше дека проширувањето на НАТО ја принудило на војна, иако Украина не е членка на НАТО. По инвазијата, Шведска и Финска се приклучија на алијансата, наведувајќи ја Русија како безбедносен проблем.
Тој исто така додаде дека најновата верзија на мировниот план, која се појави по преговорите во Женева, обезбеди „добра основа за понатамошни дискусии“, но додаде дека секој предлог ќе бара „посебна, паралелна дискусија“ со НАТО „за одредени прашања“.
„Кога ќе го погледнете мировниот план (ние) сакаме да се осигураме дека Путин никогаш повеќе нема да се обиде да ја нападне Украина“, рече Руте. „Ако членството во НАТО не е опција, мора барем да обезбедиме безбедносни гаранции што се доволно силни за да ја натераме Русија никогаш повеќе да не се обиде“.
Руте, исто така, истакна дека офанзивниот напредок на Русија во 2025 година останува минимален, додавајќи дека Москва „напредува само неколку метри на ден“ и се бори 18 месеци да го освои Покровск.
Сместен во северозападниот дел од Донецката област, градот Покровск беше во епицентарот на жестоки борби по руско-украинската линија во текот на изминатата година. Мали руски единици, честопати осамени поединци, се инфилтрираат во градот, понекогаш облечени како цивили, претходно објави војската.
Без оглед на тоа како се одвиваат сегашните мировни напори, Руте верува дека „Русија ќе остане долгорочна закана долго време“.
„Ако рускиот претседател е подготвен да жртвува милион луѓе од сопствениот народ за оваа заблуда за корекција на историјата, ние мора да бидеме подготвени“, рече тој, додавајќи дека затоа „мора да потрошиме многу повеќе за нашата одбрана“.
Руте нагласи дека „мировниот план не ја менува проценката на Русија како долгорочна закана за Европа“.
М. Д.
