Министерството за внатрешни работи, во официјален одговор до ЦИВИЛ МЕДИА, соопшти дека полициското постапување кон Фадил Пушколи на граничниот премин Долно Блаце било преземено по барање на Одделот за сузбивање на организиран и сериозен криминал при МВР, а не преку Секторот за меѓународна полициска соработка.
„Во врска со тоа дали постапувањето на полициските службеници е поврзано со распишана потерница за лицето, ве информираме дека Секторот за меѓународна полициска соработка при МВР не постапуваше, ниту беше вклучен во било какво преземено процесно дејствие за наведеното лице“, се наведува во одговорот на МВР до ЦИВИЛ МЕДИА.
МВР притоа не го употребува терминот „приведување“, туку наведува дека кон Пушколи биле „применети полициски овластувања“ на граничниот премин.
Одговорот разјаснува едно клучно прашање: надлежниот сектор за меѓународна полициска соработка не постапувал во случајот. Истовремено, МВР не ја соопшти конкретната причина поради која Одделот за сузбивање на организиран и сериозен криминал побарал да бидат применети полициски овластувања кон Пушколи.
Важно е да се нагласи дека самиот факт што барањето дошло од овој Оддел не значи дека Пушколи е осомничен за организиран криминал. Од одговорот на МВР не може да се извлече таков заклучок, ниту е соопштен неговиот процесен статус или конкретниот основ за постапувањето.
Одговорот на МВР се совпаѓа со клучен дел од информацијата на изворот на ЦИВИЛ
Пред официјалниот одговор на МВР, ЦИВИЛ МЕДИА доби информација од косовски извор запознаен со случајот, чиј идентитет ѝ е познат на редакцијата, но не се открива заради негова заштита.
Изворот за ЦИВИЛ изјави дека Пушколи „не e приведен врз основа на српска потерница или барање преку ИНТЕРПОЛ“ и дека „случајот не е поврзан со неговото поранешно членство во Ослободителната војска на Косово (ОВК)“.
Во комуникација со изворот, на прашањето што конкретно е причината за полициското постапување, редакцијата доби краток одговор
„Други причини и прашања“, гласеше одговорот.
Изворот одби да даде повеќе детали.
Официјалниот одговор на МВР сега независно го поткрепува клучниот дел од таа информација што се однесува на меѓународна потерница и ИНТЕРПОЛ: Секторот за меѓународна полициска соработка не постапувал и не бил вклучен.
Но, МВР не одговори дали постапувањето било на кој било начин поврзано со поранешното членство на Пушколи во ОВК, ниту ја откри причината што стоела зад барањето на Одделот за сузбивање организиран и сериозен криминал.
Од изјавата на Пушколи до доминантен наратив
Самиот Пушколи објави на социјалните мрежи дека бил запрен врз основа на налог од српските власти и дека, според информациите што ги добил, случајот бил поврзан со неговото минато како припадник на ОВК.
Таа верзија брзо беше пренесена од медиуми во Косово, Северна Македонија и регионот. Дел од нив јасно ја атрибуираа информацијата на Пушколи и посочија дека во тој момент нема официјално соопштение од надлежните институции на Северна Македонија.
И ЦИВИЛ МЕДИА извести за врската Србија–ИНТЕРПОЛ врз основа на јавната изјава на Пушколи и информациите што во тој момент циркулираа во медиумите. По добивањето на новата информација од косовскиот извор, ЦИВИЛ се обрати и до МВР за официјална потврда, со цел да се разграничат тврдењата на Пушколи од информациите што дополнително ги доби редакцијата.
Со официјалниот одговор на МВР, тоа разграничување добива и институционална потврда во делот што се однесува на меѓународната полициска соработка.
Наративот брзо влезе и во политиката
Првичната интерпретација брзо стана и основа за политички реакции.
Алијансата за Албанците ја обвини владејачката коалиција ВЛЕН дека не го исполнила претходното ветување дека поранешни припадници на ОВК повеќе нема да се соочуваат со приведувања на границите на Северна Македонија врз основа на српски потерници. Партијата го наведе случајот Пушколи заедно со претходните случаи на Блерим Рамадани и Емин Бајрами и побара објаснување за правната основа на постапувањето.
Реагираше и Единствена Македонија, која верзијата за меѓународна потерница ја презеде како основа за политичка реакција и побара одговор кој го ослободил Пушколи, кој ја донел одлуката и врз која законска основа. Самото соопштение беше насловено „Меѓународна потерница, па слободен – Кој го пушти Пушколи“.
Со други зборови, една сè уште непотврдена интерпретација за кратко време премина од лична изјава, преку медиумите, во политички обвинувања и барања за одговорност.
Случајот се одвиваше и во контекст на јавно нагласувана соработка меѓу владите на Косово и Северна Македонија. Само еден ден по настанот, премиерите Албин Курти и Христијан Мицкоски се сретнаа во Њујорк и разговараа за добрососедските односи и регионалната соработка.
Нема докази дека билатерални политички интереси влијаеле ниту врз полициското постапување кон Пушколи, ниту врз различните верзии што подоцна се појавија.
Кога повторувањето почнува да изгледа како потврда
Случајот покажува колку брзо едно атрибуирано, но непотврдено тврдење може да се движи низ информацискиот екосистем и, преку повторување во повеќе медиуми и политички реакции, да почне да добива изглед на независно утврден факт.
Информацискиот вакуум го забрзува таквиот процес. Кога институциите не обезбедуваат навремени фактички појаснувања, првичното тврдење може да завладее со јавниот наратив многу пред да биде можна независна проверка.
Од друга страна, и официјалната информација не мора автоматски да значи дека јавноста ја добила целата слика. Одговорот на МВР расчистува едно важно прашање – меѓународната полициска соработка не била вклучена – но не одговара на прашањето зошто биле применети полициски овластувања кон Пушколи, што значи дека случајот останува отворен. Дали ќе следуваат дополнителни постапки и каде би се воделе тие, засега не е познато.
Прашањето за ИНТЕРПОЛ останува одделно
Новите информации и одговорот на МВР не ги намалуваат документираните предизвици поврзани со политичката злоупотреба на механизмите на ИНТЕРПОЛ од страна на Србија, Русија, Белорусија и други режими, ниту ги менуваат случаите и доказите разгледани во обемната анализа на ЦИВИЛ МЕДИА за политичките злоупотреби на ИНТЕРПОЛ.
Она што сега е појасно е статусот на овој конкретен случај. Според официјалниот одговор на МВР и информациите со кои ЦИВИЛ МЕДИА располага во моментов, нема основа случајот Пушколи да се претставува како потврден пример за политичка злоупотреба на ИНТЕРПОЛ.
Џабир Дерала
