Во анализата „Постојана раскрсница која бара патоказ“, Војо Маневски ја користи Србија како пример за пошироката балканска политичка состојба, во која општествата со децении се движат меѓу популизмот, националната хомогенизација, слабите институции и постојаните изборни кампањи. По петдневен престој во Србија, која веќе е во изборна треска, авторот ги споредува тамошните процеси со состојбите во Северна Македонија и го поставува прашањето дали соседите можат да учат едни од други или повторно ќе ги повторуваат истите политички грешки.
Во Србија, пишува Маневски, е отворена дебатата околу потегот на Александар Вучиќ да го скрати претседателскиот мандат и да настапи на парламентарните избори како носител на листа. Во тој контекст ја пренесува оценката на историчарката Дубравка Стојановиќ дека проблемот не е во самиот Устав, туку во неговото почитување. Авторот ваквиот однос кон институциите го поврзува со подлабоки историски и национални претстави за државата и со постојаната потрага по некаква „конечна“ национална форма.
Посебен дел од анализата е посветен на медиумите. Маневски забележува дека локалните телевизии и радија низ Србија исчезнуваат или се сведуваат на медиуми зависни од локалната или централната власт. Според неговите соговорници, медиумите што преживувале со партиска поддршка останале активни, додека оние што се обидувале да одржат баланс и да живеат од реклами постепено згаснале. Подкастите и социјалните мрежи, кои првично се појавија како поотворен медиумски простор, во дел од случаите се претвориле во уште понеодговорен сегмент на јавната комуникација.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Истовремено, националните медиуми, според Маневски, се движат кон силна политичка хомогенизација околу Српската напредна партија и Вучиќ. По 14 години власт, неговото присуство е толку доминантно што кај дел од населението државните политики, пензиите, инфраструктурата и националната гордост се поистоветуваат со една личност. За партиските структури, пак, останувањето на власт е прашање и на политички опстанок, а авторот укажува и на долгогодишните сомнежи за блискост меѓу партијата, делови од државниот апарат и организираниот криминал.
Маневски гледа и силен процес на национална хомогенизација. Во Војводина и меѓу младите, пишува тој, регионалните и поранешните југословенски идентитети сè повеќе се потиснуваат од доминантното национално определување како Срби. Но токму во таа хомогенизација авторот гледа и парадокс: поголемо единство околу идентитетот, но истовремено длабока поделба околу иднината на државата.
Неизвесноста пред изборите, според Маневски, произлегува и од прашањето зошто Вучиќ воопшто се решил на нов изборен циклус ако веќе располага со огромна политичка моќ. Една од можните причини е обидот да се продолжи владеењето на СНС во услови кога партијата покажува слабости во управувањето со државата. Друга е постепеното трошење на популистичкиот модел, особено кога почнуваат да се отвораат прашања за потеклото на инфраструктурните проекти, економските резултати и одговорноста на власта.
Останува отворено и прашањето за меѓународната поддршка на Вучиќ и моделот на „стабилократија“, како и можноста една од страните да не ги прифати изборните резултати, што би можело да отвори период на сериозни политички турбуленции.
Заклучокот на Маневски е поширок од Србија. Популизмот не може да биде замена за економски реформи, функционална администрација, независно правосудство и правна сигурност. Градежништвото само по себе не создава долгорочен развој, а без демократски правила младите или ќе ја бараат иднината надвор од земјата, или ќе се обидат да го урнат системот што не им нуди перспектива.
Прашањето што останува е дали Северна Македонија ќе извлече поука од процесите кај соседот или повторно ќе се движи по истиот балкански круг на популизам, институционална слабост и политички кризи.
ЦМ Деск
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
