Амб. Лариса Дир
Вонредна и Ополномоштена Амбасадорка на Украина во Република Северна Македонија
Денес, 24 август, Украина го одбележува својот најголем државен празник – обновување на Денот на Независноста.
На 24 август 1991 година, Врховната Рада, продолжувајќи ја илјадагодишната традиција на градење државност во Украина и спроведувајќи ја Декларацијата за државниот суверенитет на Украина, ја прогласи Независноста на Украина.
Независноста и слободата за Украинците отсекогаш биле темелни вредности што ги поттикнувале на борба и им давале сила да го зачуваат својот идентитет во времињата без сопствена држава.
За време на воената агресија на рф против Украина, сила ни дава поддршката од нашите земји-партнери, кои ѝ обезбедуваат на Украина воена, финансиска и хуманитарна помош, како и поддршка во создавањето и функционирањето на Специјалниот трибунал за кривичното дело агресија на рф против Украина.
Таков израз на помош и знак на солидарност е и тоа што денес, токму на овој ден – Денот на обновувањето на независноста на Украина, имаме можност да се собереме во прекрасната сала на Собранието на Република Северна Македонија, која го носи името на вистинскиот пријател на Украина, претседателот Борис Трајковски.
Украина го цени формирањето во македонското Собрание на Меѓупартиската парламентарна група за поддршка на Кримската платформа, чија денешна седница е посветена на украинскиот Ден на Независноста.
Од украинска страна сакам да изразам благодарност за ваквиот формат на поддршка, а за нас претставува голема чест да ја добиеме поддршката од членовите на македонскиот парламент.
Како што е познато, Кримската платформа е консултативно-координативен формат инициран од Украина. Платформата е насочена кон зголемување на ефикасноста на меѓународниот одговор на руската окупација на Крим, одговор на растечките безбедносни закани, зајакнување на меѓународниот притисок врз Кремљ, спречување на натамошните прекршувања на човековите права и заштита на жртвите на окупацискиот режим на рф.
Активностите на Кримската платформа се одвиваат паралелно на неколку нивоа: шефови на држави и влади; министри за надворешни работи; парламенти и меѓупарламентарни собранија; граѓанско општество. Северна Македонија обезбедува активно учество во сите формати на Кримската платформа, а Украина високо го цени ова учество и е благодарна за оваа цврста поддршка во време на невидена руска воена агресија против Украина.
Одржувањето на Шестиот самит на Меѓународната Кримска платформа е планирано во рамките на сегментот на високо ниво на 81. сесија на Генералното собрание на ОН, која ќе се одржи во Њујорк во септември. Украина се надева на учество на македонската страна на самитот на највисоко ниво.
Петтиот парламентарен самит на Меѓународната Кримска платформа ќе се одржи во декември оваа година во Лондон. Ценејќи го учеството на македонскиот парламент на претходните самити, се надеваме на учество на Собранието и овој пат.
Денес независноста на Украина е гаранција за слободниот развој на државата и на Европа. Таа е главната пречка за рф, која, применувајќи вооружена агресија, се обидува политички, економски и духовно да ја апсорбира Украина и да ја подели Европа на сфери на влијание.
Агресивната политика и војната против Украина го уништија безбедносниот поредок во Европа.
Во завршните документи од самитите на НАТО, Руската Федерација официјално е препознаена како најзначајна и најдиректна закана за безбедноста на сојузниците, мирот и стабилноста во евроатлантскиот простор.
Илјада шестотини четириесет и три дена целосна руска вооружена агресија – Украина ја брани својата Независност. Украинците веруваат дека ќе можат да постигнат мир на целата своја земја, бидејќи имаат карактер. Украина е способна за тоа. Имаме сила и дух за отпор, но исто така ни е потребна помош – потребни ни се ракети за системите „Патриот“, бидејќи рф речиси секојдневно изведува комбинирани напади – со голем број балистички и крстосувачки ракети и дронови. Потребни ни се ракети за да ги соборуваме руските балистички ракети, кои безмилосно уништуваат животи во Украина. Украина е благодарна за навремените политички одлуки на партнерите, а Украинците, со својата способност да ѝ се спротивстават на руската империјална агресија, докажаа дека ја заслужуваат помошта од партнерите во добивањето оружје.
Украина високо го цени придонесот на партнерите во програмата PURL, како и учеството на државите во Коалицијата на волонтерите – посебна благодарност до Северна Македонија за учеството во овие форми на соработка. Сите овие формати и форми на соработка се помош не само за Украина, туку и придонес кон зајакнувањето на европската безбедност. Кремљ вложува огромни ресурси во обидите да ги дестабилизира европските демократии преку мешање во изборите, внатрешните работи и ширење дезинформации. Сите овие ризици можат да се надминат со решителна политика за спротивставување на руското хибридно влијание, пропагандата и манипулациите.
Важна компонента за ослабување на руската агресија е зајакнувањето и спроведувањето на санкциите на ЕУ против рф. Потребно е значително да се зајакнат санкциите против сите физички и правни субјекти во светот, мрежите за набавка и финансиските институции кои ѝ помагаат на рф да купува и да пренесува во Руската Федерација критични компоненти за производство на оружје. Ова оружје се користи против Украинците. Повеќето од овие компоненти се од западните земји. Истото се однесува и на севернокорејските ракети што се испорачуваат во Руската Федерација. Овие ракети не би можеле да се произведуваат без испорака на критични компоненти од други земји.
рф продолжува со ракетните напади и нападите со дронови врз мирните украински градови, убива цивили и систематски нанесува удари врз критичната инфраструктура. Од бесмислениот руски огнен терор Украинците страдаат секој ден и секоја ноќ. Особено загрижувачки се податоците на Мониторинг-мисијата на ОН за човекови права – јули 2026 година стана еден од најкрвавите месеци за цивилното население на Украина од почетокот на целосната инвазија на рф. Во текот на само еден месец, во Украина, од руските напади загинаа најмалку 437 цивили, а уште 2610 лица беа повредени.
Овие бројки ја покажуваат промената на карактерот на руската воздушна кампања на терор. Ракетите со долг дострел и беспилотните летала станаа главна причина за цивилните жртви во јули – на нив отпаѓаат 38% од сите загинати и повредени. Притоа, најголемиот дел од овие жртви беа регистрирани далеку од линијата на фронтот, во големите украински градови.
Тоа значи дека за милиони Украинци војната не завршува на стотици километри од фронтот.
Рускиот терор, кој трае веќе петта година по ред, може да се следи во вестите од страна, а може и навреме да се пружи помош.
Зајакнувањето на украинската ПВО е значајно не само за Украина. Заштитата на украинските градови од балистички напади е стратешка инвестиција во европската безбедност. Безмерно и искрено сме им благодарни на сите наши партнери кои помагаат уште од првите денови на руската инвазија на територијата на суверена и независна Украина. Веруваме дека поддршката и помошта од партнерите, како и нашата способност да ја обновиме безбедносната архитектура во Европа, ќе обезбедат и мир, и безбедност, и мирно одбележување на 36-годишнината од обновувањето на Независноста на Украина.
Уште еднаш сакам да му се заблагодарам на раководството на македонското Собрание, особено на Претседателот на Собранието Африм Гаши и на Потпретседателот Антонио Милошоски, за можноста овој настан да се одржи токму тука, а исто така ѝ благодарам и на вашата пријателска екипа. Многу ја ценам поддршката. Искрено Ви благодарам Вам и на сите што денес се наоѓаат во оваа сала, што дојдовте да ја поддржите Украина, како и да упатите зборови на поддршка.
Овој текст е обраќањето на амбасадорката на Украина, Лариса Дир, на посебната сесија на Интерпартиската парламентарна група за поддршка на Кримската платформа, посветена на одбележувањето на 35-годишнината од независноста на Украина. Сесијата се одржа на 24 август 2026 година во Собранието на Република Северна Македонија. Обраќањето го објавуваме интегрално.
Преземањето на оваа содржина е слободно | ЦИВИЛ МЕДИА
