Низа извештаи во светските медиуми откриваат дека тимот на Доналд Трамп циркулира „нацрт мировен план од 28 точки“ за завршување на војната во Украина. Предлогот — развиен во голема мера преку приватни канали — се чини дека е обликуван без Украина или европските партнери на масата, што предизвикува масовна загриженост во Кијив, Брисел и другите европски престолнини.
Според овие извештаи, рамката првенствено била изготвена од пратеникот на Трамп и негов долгогодишен соработник Стив Виткоф, заедно со Кирил Дмитриев, финансиер поврзан со Кремљ, санкциониран од Соединетите Држави и тесно поврзан со политичката елита на Русија. Разговорите се воделе меѓу американски и руски посредници, заобиколувајќи ги Украина и Европската Унија — факт што веќе крена тревога кај дипломатите и безбедносните експерти низ континентот.
Иако целиот документ не е јавно објавен, клучните елементи опишани од повеќе редакции следат конзистентен модел. Планот би барал Украина да го отстапи остатокот од Донбас, вклучително и областите што сè уште се под контрола на Кијив. Некои верзии наводно вклучуваат модел „пари-за-земја“ или долгорочен „закуп“, што би ѝ дал на Русија ефективна контрола врз украинска територија што таа законски не ја анектирала.
Покрај територијалните отстапки, планот предвидува и значителна демилитаризација на Украина. Извештаите сугерираат дека вооружените сили на Украина би биле намалени отприлика за половина, ограничени на околу 50 до 60 проценти од сегашната сила. Кијив, исто така, би морал да се откаже од ракетите со долг дострел, да прифати повлекување на воената помош на САД и да се согласи на целосна забрана за странски трупи, НАТО авиони, меѓународни бригади или идни западни распоредувања на украинска почва.
Предлогот се проширува и во политичката и културната сфера. Наводно се бара признавање на рускиот јазик како официјален државен јазик во Украина и формален статус за Руската православна црква — елементи што Кремљ долго ги користи како инструменти на влијание низ регионот.
Во замена за овие обемни отстапки, Украина и Европа би добиле неодредени „безбедносни гаранции“ од САД. Критичарите забележуваат дека тие наликуваат на ослабена верзија на Будимпештанскиот меморандум, чиј ветувања Русија ги прекрши во 2014 година кога го анектираше Крим. Нејаснотијата на овие гаранции, комбинирана со обемот на отстапките што се бараат од Украина, поттикна загриженост дека предлогот претставува управувана капитулација, а не веродостојна мировна рамка.
Аналитичарите низ меѓународните медиуми посочуваат дека објавените одредби се усогласуваат речиси до точка со максималистичките барања на Русија: признавање на нејзините територијални претензии во Донецк, Луганск, Херсон и Запорожје; долгорочни ограничувања на воените капацитети на Украина; и ефективни ограничувања на западната интеграција на земјата. Европските министри за надворешни работи јавно изјавија дека не биле консултирани, инсистирајќи дека секој мировен процес мора да ги вклучи Украина и Европа како суштински учесници.
Украинските претставници, актерите на граѓанското општество и регионалните аналитичари веќе го карактеризираа предлогот како „капитулација маскирана во мир“, предупредувајќи дека тоа ќе ја лиши Украина од способноста да се брани, додека ефикасно ќе ја награди руската агресија.
CIVIL.Today & Џабир Дерала
со поддршка од ChatGPT
