Белорускиот диктатор Александар Лукашенко одби да ја покани мисијата на Организацијата за безбедност и соработка во Европа (ОБСЕ) за набљудување на претстојните претседателски избори во земјата, се вели во соопштението на организацијата објавено на 9 јануари.
Одлуката на белоруските власти да не ги поканат земјите-членки на ОБСЕ да ги набљудуваат претседателските избори во земјата на 26 јануари е за длабоко жалење и спречува непристрасна и независна проценка на изборниот процес, Канцеларијата на ОБСЕ за демократски институции и човекови права (ОДИХР) и Парламентарното собрание (ПС на ОБСЕ), Се вели во соопштението.
„Длабоко жалам за одлуката на белоруските власти да не ги поканат државите на ОБСЕ преку ОДИХР да ги набљудуваат претстојните претседателски избори, лишувајќи ги граѓаните на земјата од транспарентна и целосна проценка на целиот процес“, рече директорката на ОДИХР, Марија Телалијан. „Оваа одлука го нагласува континуираниот недостаток на посветеност од страна на белоруските власти да ги поканат другите држави на ОБСЕ да набљудуваат и да дадат независен став за тоа дали изборите се одржуваат во согласност со заложбите на ОБСЕ и меѓународните демократски стандарди.
ОДИХР направи напори во последниве месеци да се ангажира со белоруските власти во врска со поканата за набљудување. Со денот на изборите помалку од три недели, ОДИХР не можеше да ги следи клучните фази од процесот.
„Уште еднаш, белоруската влада одлучи да ја занемари својата обврска како потписник на Документот од Копенхаген од 1990 година да покани набљудувачи од другите земји-членки на ОБСЕ на своите избори“, рече претседателот на ПС на ОБСЕ, Пиа Каума. „Оваа одлука е длабоко за жалење. Недостигот на соработка од Белорусија уште повеќе го намалува духот на довербата што ја поткрепува ОБСЕ, а недостатокот на транспарентност дополнително ја поткопува вербата во изборниот систем на Белорусија“.
Ова е трет пат од претседателските избори во август 2020 година, ОДИХР да не може да ги набљудува изборите во Белорусија поради немање навремена покана. Сите земји на ОБСЕ постојано ја препознаа вредноста на набљудувањето на ОДИХР и ефективноста на неговата сеопфатна и објективна методологија која се применува на ист начин во секоја земја. Тие, исто така, се обврзаа да поканат набљудувачи од другите земји-членки на ОБСЕ да набљудуваат, како и брзо да ги следат изборните проценки и препораки на ОДИХР.
Иако ОДИХР нема да ги набљудува претстојните претседателски избори, Канцеларијата продолжува да ги следи настаните во Белорусија во сите области опфатени со нејзиниот мандат.
Лукашенко е на власт 30 години и бара седми мандат на 26 јануари. Местењето на изборите од страна на режимот на Лукашенко во 2020 година – последен пат кога Белорусија одржа претседателски избори – предизвика масовни протести и последователно насилно задушување.
Д. Мишев
