Населението во Македонија старее и тоа многу брзо. Земјава е веќе во длабока демографска старост. Влезена е во процесот на демографска транзиција кога смртноста станува поголема од раѓањето. Бележиме загуба на природниот прираст од преку 8 000 лица просечно секоја година и оваа тенденција ќе продолжи, велат експертите.
Иднината, прогнозираат, не e ветувачка, но кои се решенијата? Според едни, утопија е воведувањето какви било мерки кои би го сопреле процесот на стареење, но спроведувањето активности за адаптирање кон демографското стареење е реалност. Според други, клучот е влезот во ЕУ зашто ќе наметне исполнување стандарди кои би го подобриле живеењето дома, што, пак, ќе значи многу помалку иселување, но и враќање на дел од македонското население во својата матична држава.
Стратегијата за стари лица (2010-2020) покажува дека до 2050 година се очекува секое петто лице да биде старо над 60 години, а во 2150 година секое трето лице да биде над 60 години.
Поранешниот директор на Државниот завод за статистика Апостол Симовски во чие време беше спроведен Пописот во 2021 година, но беше изготвена и публикацијата Проекции на населението на Република Северна Македонија до 2070 година, е дециден дека клучот за подобрување на состојбата со демографската старост во земјава е влезот во ЕУ.
Согласно статистиката, Симовски за МИА укажува дека во земјава просечната возраст на раѓање на првото дете е 27 – 28 години.
-Тоа е тренд што не може да се запре. Еманципација на жената, еманципација на луѓето, вклученоста на сите во општествените текови, образованието, кариерата, се тоа влијае. Вториот момент што влијае на стареењето е намалување на бројот на раѓања и тоа е, исто така, светски тренд, но кај нас е прилично изразен поради повеќе фактори, не само поради класичниот демографски (луѓето не сакаат големи семејства, пролонгираат почеток на формирање семејство), туку најмногу поради тоа што нашето младо население што треба да раѓа, се иселува. И тоа е клучниот проблем, раѓањата не се случуваат во земјава, туку некаде во странство или млади семејства одат надвор и таму се прошируваат. Ако ги гледаме стапките на фертилитет (број на родени деца од жени на фертилна возраст) во изминатите 13 – 14 години, од 201-та до 2023-та тие се отприлика исти, една жена раѓа по 1,6 или 1,5 дете. И тука немаме никакви промени, цело време во тој период бројките се исти, освен во 2019-та и 2020 година каде се бележи намалување на 1,3. Цело време има константа, значи не е нарушена кај нас желбата за формирање семејства, се уште постои традиционалниот однос кон семејството, но проблемот е што се намалува потенцијалот за раѓање, младиот потенцијал, клучно поради иселувањето, вели Симовски.
Тој го лоцира проблемот во тоа што државава не ги задржува младите, но смета дека уште поголем проблем е што немаме евиденција колку лица се иселуваат.
Според проекциите на Обединетите нации (ОН) се очекува намалување на бројот на населението во Македонија – во 2025 година 2 037 000 жители, а во 2050 година 1 857 000 жители. Мерено со просечен пораст на населението, 2020-2025 година се очекува негативен пораст од -0.09%, а во периодот 2025 – 2050 година за -0,49 %.
Прогнозите на Обединетите нации се дека просечното траење на живот во Република Мaкедонија континуирано ќе се зголемува и тоа во 2050 година се смета дека ќе достигне 79,5 години, пишува МИА.
