БЕЛГРАД, 25 октомври 2026 – Александар Вучиќ го призна поразот на вонредните парламентарни избори во Србија. По речиси две години студентски протести, масовни граѓански мобилизации и политички судири, Студентската листа извојува убедлива изборна победа, според првичните проекции. Резултатот најавува крај на 14-годишната доминација на Српската напредна странка (СНС) и отвора ново поглавје во политичката историја на земјата.
„Јасно е дека ги изгубивме овие избори. Победи Студентската листа“, изјави Вучиќ во изборниот штаб на неговата коалиција, повикувајќи се на резултатите од репрезентативен примерок.
Според неговата проценка, Студентската листа ќе освои меѓу 135 и 140 мандати, додека неговата коалиција ќе добие околу 105 пратенички места.
Првата проекција на Ипсос и ЦеСИД покажува 52 проценти од гласовите и 138 мандати за Студентската листа, наспроти 39,3 проценти и 104 мандати за листата на Вучиќ.
За парламентарно мнозинство се потребни 126 од вкупно 250 мандати. Конечните официјални резултати сè уште не се објавени.
Од трагедијата во Нови Сад до политичка пресвртница
Почетокот на политичкиот пресврт се поврзува со 1 ноември 2024 година, кога при уривање на настрешницата на железничката станица во Нови Сад загинаа 16 лица.
Трагедијата предизвика масовни протести, првично насочени кон утврдување одговорност за несреќата, корупцијата и институционалните пропусти.
Но протестите постепено прераснаа во пошироко движење против политичката контрола врз институциите, злоупотребата на јавните ресурси и ограничувањата на демократските слободи. Студентите, кои организираа блокади на универзитетите, маршеви и масовни собири, успеаја да привлечат поддршка од различни генерации и општествени групи.
Наместо традиционална партиска опозиција, пред владејачката структура се појави движење што својата политичка сила ја градеше врз барањата за правда, одговорност и институционални промени.
Изборен ден со огромна излезност и сериозни нерегуларности
Изборниот ден беше одбележан со исклучително висока излезност. Според ЦРТА, до 19 часот гласале 67,8 проценти од избирачите, наспроти 55,5 проценти во истиот период во 2023 година.
Но, истовремено, набљудувачите регистрираа бројни неправилности. ЦРТА соопшти дека фотографирање гласачки ливчиња било забележано на 48 проценти од набљудуваните избирачки места, додека пропусти при користењето на УВ-ламбите биле регистрирани на 30 проценти.
Во повеќе градови беа пријавени насилни инциденти, физички напади и притисоци. Во центарот на Белград беа забележани специјализирани полициски возила и засилено присуство на безбедносните сили.
ЦИВИЛ МЕДИА во текот на целиот ден известуваше за изборните случувања, со теренски извештаи и видеоразговори со Марко Маневски од Белград, како и со анализи и реакции за регионалното значење на изборите.
Победата е само почеток на промените
Признавањето на поразот од Вучиќ претставува значаен политички момент. СНС ја предводеше власта од 2012 година, а Вучиќ со години беше централната фигура на политичкиот систем, прво како премиер, а потоа како претседател на државата.
Сепак, изборната победа не значи автоматско демонтирање на политичките и институционалните структури создадени во изминатите 14 години.
Пред новото парламентарно мнозинство стојат сложени предизвици: формирање функционална влада, воспоставување институционална независност, борба против корупцијата, медиумски слободи и обновување на довербата во демократијата.
Неизвесни остануваат и идните надворешнополитички определби на Србија, особено односите со Европската Унија, Русија и соседните земји.
Во Белград и други градови започнаа прослави по објавувањето на првите резултати и признавањето на поразот.
Она што започна како студентски протест против институционалната неодговорност прерасна во движење што ја доведе до пораз најмоќната политичка структура во Србија.
Дали изборната победа ќе прерасне во темелна демократска трансформација допрва ќе се види. Но едно е веќе извесно: по 25 октомври 2026 година, политичката сцена во Србија повеќе не изгледа како претходно.
Редакција ЦИВИЛ МЕДИА
