„Сакате ли да дознаете кој го уби Кенеди?“ – прашува авторот Љубомир Костовски во анализата „Кој го уби Кенеди или зошто служат парламентарните комисии?“. Иако ова прашање на прв поглед изгледа далечно од македонскиот контекст, токму примерот со американските истражни комисии најдобро го открива капацитетот – и слабостите – на парламентарните тела како механизам за контрола и вистина.
Атентатот врз Кенеди покажува колку силно политичката моќ може да влијае врз работата на комисиите. Вореновата комисија, под притисок на извршната власт, го затвори случајот со тезата дека убиецот бил сам. Десетлетија подоцна, независната Сенаторска комисија утврди дека веројатно имало заговор. Две комисии, две вистини.
Овој пример е клучен и за Македонија, каде што се иницира комисија за „Пожарот во Кочани“. Наместо да бара политичка одговорност, фокусот се префрла кон кривичните аспекти – таму каде што процесите се долги и нејасни. Истовремено, политичкиот врв ја контролира реакцијата на јавноста и го држи обвинителството во тесни рамки.
Опасноста е комисијата за Кочани да не ја расчисти трагедијата, туку да ја замагли. Клучното прашање не е какви биле американските комисии, туку дали нашата ќе ја открие вистината за 63-те загубени животи — или ќе повтори модел во кој политичката одговорност се разредува и исчезнува.
Д. Т.
Целата анализа на следниот линк:
