ЦИВИЛ | Мониторинг на хибридни закани (CHTM)
Основачот на руската пропагандна мрежа „Рибар“, Михаил Звинчук, заедно со сопругата и тројца соработници, се врати во Москва по протерувањето од Црна Гора и краткиот престој во Белград. Тој јавно им се заблагодари на руските државни институции, разузнавачките служби и корпорацијата „Ростех“ за нивната интервенција во случајот. Истовремено најави дека неговата мрежа нема да ги прекине активностите на Западен Балкан, што отвора нова димензија во случајот што ЦИВИЛ МЕДИА го обработи во опсежно истражувачко-аналитичко досие објавено на 11 октомври.
Основачот на „Рибар“, Михаил Звинчук, неговата сопруга Валерија и тројца членови на тимот пристигнале во Москва во раните утрински часови на 11 октомври, со лет на „Ер Србија“ од Белград. Авионот слетал на аеродромот Шереметјево во 1:40 часот, објави рускиот медиум RTVI, чии новинари разговарале со Звинчук по неговото пристигнување. Информацијата ја пренесоа и независните руски медиуми „Новаја газета Европа“ и The Insider.
Со тоа е потврдено дека Белград бил привремена дестинација по протерувањето, а не негово трајно засолниште.
Ова е важна нова околност во однос на претходната анализа на ЦИВИЛ МЕДИА, „(ДОСИЕ @RYBAR) Протеран од Црна Гора, засолнет во Србија: Михаил Звинчук и руските мрежи за влијание на Балканот“, во која беа анализирани неговото приведување, меѓународните санкции, врските на „Рибар“ во регионот и прашањата за институционалната одговорност на Црна Гора.
Звинчук откри кој интервенирал за неговото ослободување
Особено значаен дел од новите информации се однесува на структурите што, според самиот Звинчук, се ангажирале за негово ослободување и заминување од Црна Гора.
Во изјавата за RTVI, тој посочил дека руската влада, Министерството за надворешни работи, руските специјални служби, државната одбранбена корпорација „Ростех“ и концернот „Термодинамика“ дејствувале координирано во неговиот случај.
Звинчук посебно се заблагодари за ангажманот на руското Министерство за надворешни работи, но им се заблагодарил и на портпаролката Марија Захарова, на Дмитриј Медведев, на Маргарита Симонијан и на руските дипломати во Црна Гора и Србија.
Неговата изјава ја пренесоа и независните руски медиуми „Важни истории“ и „Настојашчеје времја“.
Ова е првпат по протерувањето Звинчук толку отворено да именува руски разузнавачки и државно-корпоративни структури како учесници во интервенцијата. Информацијата е особено релевантна бидејќи западните институции претходно ја поврзуваа мрежата „Рибар“ со руски државни структури, меѓу кои и „Ростех“.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
„Рибар“ нема намера да се повлече од Балканот
Дополнителна причина за внимание е новата изјава на Звинчук за идните активности на неговата мрежа. Според руската државна агенција РИА Новости, чија информација ја пренесоа и други руски медиуми на 11 октомври, Звинчук соопштил дека тимот не исклучува нови патувања на Балканот и дека ќе продолжи да работи на документарни филмови.
Особено индикативна е неговата изјава дека досегашната посета нема да биде последна, бидејќи неговиот тим веќе работел и продолжува да работи во регионот. Со други зборови, протерувањето од Црна Гора, според најавите на самиот основач, нема да значи и прекин на регионалните активности на „Рибар“.
Сепак, Звинчук не ги идентификувал локалните соработници, ниту ги прецизирал земјите во кои се планирани следните активности.
Како што документираше ЦИВИЛ во претходното досие, присуството на „Рибар“ е потврдено во Србија и Босна и Херцеговина, каде што Звинчук имал медиумски контакти, одржувал предавања и учествувал во активности поврзани со обуки и продукција на содржини.
Неговата нова изјава дополнително го зајакнува јавниот интерес за транспарентноста на тие контакти, изворите на финансирање и евентуалната координација со руски државни структури.
За Северна Македонија, засега нема независно потврдени докази дека „Рибар“ има воспоставено оперативна структура или директни врски со конкретни домашни актери.
Запленетата опрема останува во Црна Гора
Според изјавата на Звинчук за RTVI, црногорските власти сè уште не им ја вратиле опремата одземена при приведувањето на 9 октомври. Станува збор за камери, беспилотно летало и друга дигитална опрема, од која дел, според Звинчук, бил изнајмен. Тој изјавил дека руската амбасада помага во постапката за нејзино враќање.
Ова е значајно бидејќи токму дигиталните материјали би можеле да помогнат да се утврди вистинската природа на активностите на групата во Црна Гора.
Звинчук тврди дека снимале документарна серија за историските и верските врски на Русија со балканските народи. Црногорските безбедносни извори, пак, претходно изнесоа сомневања дека групата подготвувала содржини насочени кон претставување на европските интеграции и визната политика на Црна Гора како закана за нејзините национални интереси.
До 13 октомври нема јавно објавени резултати од вештачењето што би овозможиле независно утврдување на овие наводи.
Без одговор остануваат прашањата за постапувањето на Црна Гора
Новите информации не ги отстрануваат дилемите за начинот на кој црногорските институции постапија со Звинчук. Тој е под санкции на Европската Унија од 2023 година, но успеал да влезе во Црна Гора на 7 октомври, да престојува два дена и потоа, по приведувањето, да ја напушти земјата преку Србија.
Во изјавата за RTVI, Звинчук тврди дека при влегувањето во земјата граничната полиција му го проверила багажот, но не ги проверила ограничувањата за влез што произлегуваат од санкциите. Ова е негово тврдење, за кое засега нема независна потврда.
Црногорскиот претседател Јаков Милатовиќ претходно побара објаснување како санкционирано лице успеало да влезе во земјата и дали институциите располагале со информации за неговото патување.
Во меѓувреме, Звинчук е во Москва, а неговата мрежа најавува продолжување на активностите во регионот.
Случајот сега има уште една важна димензија: основачот на „Рибар“ јавно ги именуваше руските разузнавачки служби, државни институции и корпорации како учесници во интервенцијата за негово ослободување. Тоа не е доказ за нивна оперативна контрола врз медиумската мрежа, но претставува значаен нов елемент што заслужува понатамошна проверка.
Протерувањето го заврши престојот на Звинчук во Црна Гора, но не и активностите на „Рибар“ на Балканот. Неговите најнови изјави го потврдуваат токму тоа.
ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани.
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
View this post on Instagram
