КИЈИВ, 5 јуни 2026 година — Во драматичен дипломатски потег во екот на петтата година од целосната руска инвазија, украинскиот претседател Володимир Зеленски објави отворено писмо директно упатено до рускиот претседател Владимир Путин, нудејќи целосен прекин на огнот на фронтот во замена за директни мировни преговори.
Писмото, објавено доцна навечер на 4 јуни 2026 година, го комбинира мрачниот биланс за севкупните руски жртви и внатрешниот руски замор со најконкретниот предлог за билатерални разговори што Кијив го понудил од почетокот на војната.
Предлог за директни разговори и прекин на огнот
Отстапувајќи од претходните дипломатски рамки, Зеленски предложи директна средба „лице в лице“ со Путин во неутрална земја, сугерирајќи ги Швајцарија, Турција или некоја од земјите од арапскиот свет како потенцијални домаќини.
За да се олесни самитот, Зеленски изјави дека Украина е подготвена да спроведе „целосен прекин на огнот за време на траењето на преговорите“, конкретно посочувајќи дека Соединетите Американски Држави ги имаат техничките капацитети за мониторинг на таквото примирје долж линијата каде што ќе запрат непријателствата. Тој исто така повика на размена на воени заробеници по принципот „сите за сите“ и враќање на депортираните украински цивили и деца како „добар пролог“ за завршување на конфликтот.
„Линијата на фронтот денес е линијата од која мора да започне дипломатијата“, напиша Зеленски, отфрлајќи ја идејата за делегирање на разговорите на технички работни групи или „бесконечно губење време во шатл-дипломатија“. Тој инсистираше на тоа дека и САД и европските нации, како актери кои имаат реален капацитет да влијаат на ситуацијата, мора да бидат директно вклучени како гаранти во процесот, со цел да се обликува новата безбедносна архитектура.
Мрачна слика за состојбата на руската армија
Писмото прикажува мрачна слика за моменталната состојба на руската армија, силно нагласувајќи ја неодржливата стапка на загуби.
Зеленски тврди дека руските сили претрпеле повеќе од 30.000 загинати и тешко ранети само во текот на мај. Понатаму, тој истакна крајно необичен и разорен сооднос на жртвите, тврдејќи дека 63 проценти од руските загуби на бојното поле се смртни случаи, во споредба со само 37 проценти ранети — бројка за која забележува дека „ниту една армија не може да си ја дозволи“ во 21 век.
Тој, исто така, упати провокација до рускиот лидер во врска со проширените капацитети на Украина за напади во длабочина, конкретно нотирајќи го неодамнешниот напад со дронови со долг дострел врз економскиот форум во Санкт Петербург — на повеќе од 1.000 километри од украинската граница. Зеленски предупреди дека оваа оддалеченост „не е границата на нашите можности“.
Промена на геополитичките динамики: Украинските и европските прашања не се решаваат во Енкориџ
Украинскиот претседател ја препознава и промената на глобалниот геополитички пејзаж, конкретно забележувајќи дека Соединетите Држави во моментов се „целосно фокусирани на прашањето за Иран“. Меѓутоа, наместо да гледа на ова како на слабост, Зеленски го претстави како причина Кијив и Москва да дејствуваат директно пред војната во Европа повторно да се врати во центарот на вниманието на Вашингтон.
Писмото, исто така, ја нагласи сè поголемата дипломатска изолација на Русија и промената на сојузништвата. Зеленски посочи дека Путин е првиот руски владетел што се потпира на Пјонгјанг за воена помош и сега е „целосно зависен од Кина“. Тој исто така се повика на разузнавачки информации кои сугерираат дека Москва планира да ја продолжи војната во 2027 или 2028 година, потенцијално обидувајќи се да ги вовлече Белорусија и сепаратистичкиот регион Транснистрија во конфликтот.
Интересно е што Зеленски ги отфрли гласините за тајни преговори во заднина, изјавувајќи: „Слушнавме дека во Алјаска ви било ветено решавање на одредени прашања во врска со Украина и Европа. Но, и самите гледате дека украинските и европските прашања не се решаваат во Енкориџ“.
Ултиматум: Кога Русија ќе се измори, настапуваат промени
Низ целото писмо, Зеленски го искористи психолошкиот товар на 26-годишното владеење на Путин. Тој укажа на растечките внатрешни фрустрации во Русија, вклучувајќи го недостигот на бензин, инфлацијата и сеприсутната закана од втор бран на мобилизација.
Како директен потсетник за кревкоста на власта на Путин, Зеленски ја спомена претстојната годишнина од бунтот на руските воени формации на 23 јуни. Тој предупреди дека доколку Путин не го избере патот на мирот, на крајот ќе се соочи со егзистенцијална борба за сопствениот политички и физички опстанок.
„Тоа е факт од руската историја што добро го знаете: кога Русија ќе се измори, настапуваат промени“, предупреди Зеленски. „Ние можеме да работиме во правец на тој замор“.
Џ. Дерала
Целосниот текст на отвореното писмо беше објавен на официјалната веб-страница на претседателот на Украина на 4 јуни 2026 година.
