Во живописното планинско одморалиште Кананаскис во Алберта, од 15 до 17 јуни 2025 година се одржува 51-от самит на групата најразвиени демократии во светот – Г7. Ова е седми пат Канада да биде домаќин на самитот, и втор пат токму во Кананаскис, по историската средба во 2002 година. Домаќин на годинашниот самит е новоизбраниот премиер Марк Карни, кој со ова го бележи своето прво големо меѓународно претставување откако ја презеде функцијата на почетокот на годината.
Самитот се одвива во време на длабоки глобални предизвици – од воени и геополитички кризи до технолошка револуција која го менува светскиот поредок. Канадското претседателство ги истакна трите основни приоритети: заштита на глобалната безбедност, обезбедување енергетска стабилност и дигитална транзиција, и создавање силни партнерства за иднината. Токму околу овие теми се градат дискусиите што ги водат лидерите на земјите од Г7 и нивните партнери.
Меѓу присутните лидери се францускиот претседател Емануел Макрон, германскиот канцелар Фридрих Мерц, италијанската премиерка Џорџа Мелони, јапонскиот премиер Шигеру Ишиба, британскиот премиер Кир Стармер, како и американскиот претседател Доналд Трамп. Европската Унија е претставена од Антонио Кошта и Урсула фон дер Лајен. Поканети се и лидери од неколку влијателни земји, меѓу кои индискиот премиер Нарендра Моди, бразилскиот претседател Лула да Силва, мексиканската претседателка Клаудија Шејнбаум, претседателите на Јужна Африка и Јужна Кореја, Сирил Рамафоса и Ли Џе-мионг, како и украинскиот претседател Володимир Зеленски. Присутни се и генералниот секретар на НАТО Марк Руте и генералниот секретар на Обединетите нации Антонио Гутереш.
Меѓу најитните прашања се наоѓа ескалацијата на конфликтот меѓу Израел и Иран. Лидерите се обидуваат да одржат рамнотежа помеѓу безбедносната поддршка за Израел и дипломатските напори за спречување на иранската нуклеарна програма. Воената агресија на Русија врз Украина исто така доминира на агендата, со разговори за нови санкции и продолжување на безбедносната и економската поддршка за Кијив.
Трговските тензии – особено околу новите американски тарифи што ги погодуваат Канада и Јапонија – внесуваат дополнителна комплексност, иако дипломатските кругови велат дека се водат преговори зад кулисите за деескалација и пронаоѓање нов компромис.
Самитот посветува сериозно внимание и на климатските прашања и енергетските транзиции, со особен фокус на улогата на вештачката интелигенција – како алатка што може да придонесе за решавање на еколошки проблеми, но и како технологија што бара етичко и безбедносно регулирање.
За да се избегнат несогласувања кои честопати ја засенуваат финалната декларација, Канада оваа година одлучи да не објавува заедничко коминике. Наместо тоа, ќе бидат објавени посебни тематски изјави за клучните прашања.
За повеќе информации и официјални документи, на располагање е веб страницата на самитот.
Подготви: Џ. Д.
