Многу е добро да се мисли глобално, а да се делува локално. Ја поздравувам тезата дека Република Северна Македонија е дел од фронт на борба со авторитарни режими кои ја напаѓаат демократијата во западниот свет, и дека ние треба да си ја одработиме нашата работа. И секако дека во Северна Македонија има влијанија од светските случувања, вели Џелал Хоџиќ, лидер на СДА Македонија и колумнист, на панел дискусијата на ЦИВИЛ – „Демократско назадување: Импликации и последици“.
Јас би додал дека, демократијата, освен право, значи и одговорност, буквално за сите чинители, и за граѓаните, и за невладините организации, посебно за медиумите, политичките партии, но секако и за институциите и политичкиот систем.
Мојата теза е дека Република Северна Македонија е во голема општествена криза, која во себе содржи повеќе кризи. Едната е демократската криза наспроти клиентелизмот, сведоци сме дека се менуваат процесите, но јас клиентелизмот не би го фокусирал толку во притисокот на членството на партиите да се вработуваат во институцијата. Одговорно тврдам дека младите веќе немаат големи амбиции да работат во јавниот сектор.
Сметам дека клиентелизмот во нашиот пример можеме да го ставиме во крупниот капитал, кој има потреба власта да му испорача, да си ги задржи монополите – односно да не им паднат монополите во однос на демократизацијата на нашето општество и нашето членство во ЕУ и отворениот пазар.
Според Хоџиќ, Северна Македонија е влезена во уште еден циклус на самоизолација, со стопирање на европскиот пат кој значи и поддршка за развој на нашите институции во однос на демократијата, и да бидат сервис на граѓаните. Тој смета дек институциите не се реално во служба на граѓаните.
Хоџиќ се осврна на трите популистички балони , врз кои работи сегашната власт.
Два од тие популистички балони се пукнати, и за жал, недостатокот на демократска култура не воведува во опасна ситуација. Првиот популистички балон кој пукна е тоа дека сегашната власт а тогашната опозиција, зборуваше дека никогаш нема да го употребува зборот „Северна“. Зборуваше дека Преспанскиот договор е предавство и дека нуди одземање на идентитетот на етничките Македонци кои живеат тука. Гледаме дека и премиерот и претседателката, редовно го користат зборот „Северна“, а одговорност кон своите гласачи, во однос на поттикнување на нивните ниски страсти и играа на карта на популизам – не гледам, вели Хоџиќ.
Хоџиќ посочи дека третиот популистички балон на власта е нарушување на меѓуетничките односи, за кој, доколку „пукне“, вели дека ќе има големи последици во општеството, токму поради мултиетничката структура на населението.
Во демократија, одговорноста е и на граѓаните кога гласаат, но значи и одговорност и на политичарите по одредени постапки. Ќе ве потсетам дека после Кочани, во кое загинаа над 60 деца, ние се уште имаме министер за внатрешни работи, кој не понесе морална одговорност. Во нормална демократска држава, министер за внатрешни работи ќе си понесеше морална одговорност, ќе завршеа без проблем процесите во обвинителствата , вели Хоџиќ.
За крај, Хоџиќ посочи – ние сега зборуваме за одбрана на демократијата, додека министерот за внатрешни работи не понесе морална одговорност за смртта на над 60 деца.
Д. Тахири
Камера: Атанас Петровски
Монтажа: Ариан Мехмети
Фотографија: Б. Јордановска /ЦИВИЛ
Панелот е дел од меѓународната конференција “Одбрана на демократијата: Боиште на вистината“, како дел од проектот „Демократски навигатор“, поддржан од Сојузното министерство за надворешни работи на Сојузна Република Германија.
