Итен состанок на амбасадорите на Европската Унија е закажан за денес во 16 часот по наше време, откако претседателот на Соединетите Американски Држави Доналд Трамп објави дека ќе воведе царини за стоки од осум европски земји во врска со ситуацијата околу Гренланд, објави Ројтерс, повикувајќи се на дипломати.
Средбата ја организираше Кипар, кој моментално претседава со ЕУ.
Амбасадорите на 27-те земји од ЕУ ќе се состанат на итен состанок поради ескалацијата на кризата околу Гренланд, а на вакви состаноци, амбасадорите обично подготвуваат практични мерки за дискусија на следните министерски состаноци на Советот на ЕУ.
Трамп денес објави воведување царини од 10 проценти од 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска, кои подоцна ќе бидат зголемени на 25 проценти и ќе останат во сила додека САД не постигнат договор за купување на Гренланд.
Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп повтори дека царините од 10 проценти ќе стапат на сила на 1 февруари за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска.
Овие царини ќе се зголемат на 25 проценти на 1 јуни и ќе останат на сила сè додека не се постигне договор САД да го купат Гренланд, рече Трамп, како што објави Independent.
„Светскиот мир е во прашање! Кина го сака Гренланд, а Данска не може ништо да стори во врска со тоа“, додаде Трамп.
Тој понатаму тврдеше дека Гренланд е заштитен само од два тима санки со кучиња.
Европските лидери му одговорија на Трамп во следните часови. Францускиот претседател Емануел Макрон вели дека Франција останува посветена на „суверенитетот и независноста на државите“, продолжувајќи да ги поддржува Гренланд и Данска, додека Трамп најави нови тарифи за земјите што се противат на купувањето на Гренланд од страна на САД.
На платформата X, Емануел Макрон напиша дека „ниту заплашувањето ниту заканите нема да влијаат врз нас“. Тој ги оцени заканите на Трамп со тарифи како „неприфатливи“.
„Европејците ќе одговорат на нив на обединет и координиран начин ако бидат потврдени. Ќе се погрижиме европскиот суверенитет да се почитува“, додаде тој.
Шведскиот премиер Улф Кристерсон, исто така, ги отфрли заканите на Трамп за тарифи.
„Нема да дозволиме да бидеме уценувани“, пишува тој на X. Тој додаде дека „само Данска и Гренланд одлучуваат за прашања што се однесуваат на Данска и Гренланд“.
Секогаш ќе се залагам за мојата земја, како и за нашите сојузнички соседи. Ова е прашање на ЕУ кое засега многу повеќе земји од оние што се моментално издвоени. „Шведска моментално е во интензивни разговори со други земји од ЕУ, Норвешка и Велика Британија за да се постигне колективен одговор“, напиша тој.
Британскиот премиер Сер Кир Стармер ја опиша заканата на Трамп за воведување царини на сојузниците на САД како „целосно погрешна“.
„Нашиот став за Гренланд е многу јасен – тој е дел од Кралството Данска, а неговата иднина е прашање за жителите на Гренланд и Данците“, рече тој во соопштението.
„Исто така, јасно ставивме до знаење дека безбедноста на Арктикот е од важност за целиот НАТО сојуз и дека сојузниците треба да сторат повеќе заедно за да се спротивстават на заканата од Русија во различни делови од Арктикот. Воведувањето царини на сојузниците со цел да се спроведе колективната безбедност на сојузниците на НАТО е сосема погрешно. Секако, ќе разговараме за ова директно со американската администрација“, рече Стармер.
Урсула фон дер Лајен, претседателка на Европската комисија, напиша на X дека „територијалниот интегритет и суверенитет се фундаментални принципи на меѓународното право“.
„Воведувањето царини би ги поткопало трансатлантските односи и би го довела до ризик од опасна спирала на ескалација. Европа ќе остане обединета, координирана и посветена на зачувување на својот суверенитет“, напиша таа.
Инаку, според правилата на Унијата воведувањето на царини за една земја значи воведување на царини за сите земји (тоа значи и за Унгарија, додаваат некои) и обратно, ако ЕУ одговори со реципрочни мерки и тоа ги обврзува сите членки на Унијата.
Аналитичарите велат дека велат дека најголема опасност за ЕУ е префрлувањето од руски на американски гас (кој беше поскап) што може да доведе до тоа Трамп да го откаже снабдувањето со ова гориво на кое претходно ги притискаше европските земји.
Љубомир Костовски
