НАТО најави дополнително распоредување поморски патролни авиони, беспилотни летала, радарски системи и разузнавачки персонал во регионот на Црното Море, по серијата напади врз трговски бродови во близина на Романија и Бугарија. Одлуката има цел да го подобри следењето на безбедносните закани и размената на разузнавачки информации во регионот што е важен за украинскиот извоз и меѓународната трговија.
Одлуката беше објавена на 20 октомври, по состанокот на Северноатлантскиот совет во Брисел. Според портпаролот на НАТО, полковникот Мартин О’Донел, сојузниците ќе обезбедат дополнителни поморски патролни авиони, радари, беспилотни летала, разузнавачки персонал и тимови за анализа на експлозивни направи.
Приоритет е подобро откривање и процена на потенцијалните закани, преку дополнителни сензори, надзорни капацитети и размена на информации меѓу сојузниците. НАТО наведува дека веќе ја засилил одбранбената поставеност на источното крило, вклучително и со способности за справување со беспилотни летала.
Серија напади врз трговски бродови
Одлуката доаѓа по повеќе инциденти во кои трговски бродови беа погодени или оштетени во Црното Море, во близина на бреговите на Романија и Бугарија.
На 13 октомври, два трговски брода беа погодени во близина на бугарскиот брег. Бродот Chelsea 3, со малтешко знаме и украинска сопственост, беше погоден од беспилотни летала во близина на градот Бјала, додека бродот HS Dignity потона во близина на Крапец. По потонувањето беа пријавени 11 исчезнати членови на екипажот.
Неколку дена подоцна, нафтено-хемискиот танкер Wine Trader, кој плови под знамето на Сан Марино, се запали во близина на романскиот брег, во услови на пријавена активност на беспилотни летала. Седум членови на екипажот беа пријавени за исчезнати, додека петмина беа спасени. Во друг инцидент, танкерот Yara J беше погоден во романските води, а неговиот екипаж не беше повреден.
Во серијата инциденти во близина на Романија и Бугарија биле погодени најмалку пет други товарни бродови, при што биле пријавени 23 загинати или исчезнати морнари во првата половина на октомври.
Кој стои зад нападите?
Иако дел од безбедносните аналитичари ја посочуваат Русија како најверојатен одговорен актер, НАТО во најавата за дополнителните капацитети не ја обвини официјално Москва за конкретните напади. Кремљ не презеде одговорност за инцидентите.
Романија и Бугарија, двете членки на НАТО што граничат со Црното Море, се соочуваат со зголемени безбедносни ризици поради близината на војната во Украина. На 17 октомври, романски борбени авиони Ф-16 соборија две беспилотни летала над романските територијални води, според романското Министерство за одбрана. Бугарија претходно побара од НАТО дополнителни борбени авиони и системи за одбрана од дронови.
Црното Море – стратешка рута за Украина и регионот
Црното Море има клучна улога во транспортот на украинските земјоделски производи и други стоки кон меѓународните пазари. Нападите врз трговските бродови не ја загрозуваат само безбедноста на морнарите, туку можат да ги зголемат трошоците за транспорт и осигурување и да создадат дополнителна неизвесност во снабдувањето.
Покрај непосредната опасност за цивилните екипажи, инцидентите ја тестираат способноста на НАТО да ги следи заканите во близина на територијата на своите членки и да ја координира одбраната во сложена безбедносна средина. Дополнителните авиони, радари и беспилотни летала треба да овозможат подобра ситуациска слика, но сами по себе не гарантираат дека нападите ќе бидат спречени. Засега, најавата на НАТО претставува засилување на надзорот, разузнавањето и одбранбената подготвеност.
Подготви: Б. Ј.
Прочитајте повеќе:
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
