Додека иранските граѓани масовно маршираат на улиците барајќи слобода, правда и политичка промена, репресивниот апарат на режимот станува сè поефикасен. Според анализа на Foreign Policy, таа ефикасност не е резултат само на внатрешната сила на режимот, туку и на активната поддршка што Иран ја добива од Русија.
Москва не е пасивен набљудувач на настаните во Иран. Според Foreign Policy, Русија му обезбедува на Техеран технологии за надзор и контрола на комуникациите, безбедносна опрема и искуство стекнато во сопственото задушување на протести. Тоа се алатки што директно ја засилуваат репресијата врз демонстрантите и ја намалуваат можноста за организиран отпор.
Особено значајна е размената на искуства и „know-how“ за справување со масовни протести — од тактики за брза дисперзија на демонстранти, до системи за идентификација и следење на активисти и новинари. Русија, која самата има долгогодишно искуство со задушување на протести, го пренесува тој модел на својот ирански партнер.
Зад оваа поддршка стои јасна политичка логика. Кремљ во протестите во Иран не гледа само регионална нестабилност, туку опасен преседан. Масовен и упорен бунт против авторитарен режим претставува закана и за другите недемократски власти, вклучително и за руската. Затоа, помошта за Техеран е и форма на самозаштита.
Реториката за „суверенитет“ и „немешање во внатрешни работи“, со која Москва го брани Иран на меѓународната сцена, служи како политички параван за оправдување на бруталната репресија врз сопственото население. Истата реторика ја користи и иранскиот режим за да ги замолчи критичарите и да ја криминализира граѓанската побуна.
Како што предупредува Foreign Policy, случајот Иран–Русија е дел од поширок тренд на авторитарна солидарност, во која режимите си помагаат меѓусебно за да преживеат, додека граѓаните остануваат без заштита. Во тој судир, протестите во Иран не се само локален настан, туку тест за тоа дали меѓународната заедница ќе продолжи да ја толерира репресијата во име на „стабилноста“, или ќе застане на страната на основните човекови права.
Поддршката на Русија за иранскиот режим јасно покажува дека борбата во Иран не е само локална. Таа е дел од поширок судир меѓу авторитарната моќ и граѓанскиот отпор. Додека режимите соработуваат за да опстанат, граѓаните плаќаат висока цена. Прашањето што останува отворено е дали меѓународната заедница ќе продолжи да гледа на ова како на „внатрешна работа“ – или конечно ќе го именува проблемот со вистинското име: системска репресија со надворешна поддршка.
Д. Т.
