Добив една љубезна покана од Секретаријатот за европски прашања при Владата, да учествувам на трибина за „имплементација на мерките од Планот 3-6-9 во делот на изборите“. Во поканата, вице-премиерот за евро-прашања Бујар Османи, се повикува на определбата за почитување на принципите на инклузивност и транспарентност, па ги наведува, покрај Цивил и Мост, и Синергија од Штип. Упс!
Имам обврска кон читател(к)ите, кон членовите на нашата организација, а уште повеќе кон пошироката македонска, па и светска јавност, да потсетам на наодите кои се однесуваат на неславната улога на Синергија на локалните, парламентарните и претседателските избори во 2013 и 2014 година…
Истражувачката новинарка Мери Јордановска (тогаш во „Фокус“), непосредно по изборите во 2013-та, се обиде да дознае која е организацијата која истрча на теренот со фантастични 5,000 акредитирани набљудувачи.
Mамутска и потполно фантомска во исто време, оваа организација не одговори на неколку важни прашања. Тврдеа дека се на чело на некоја си платформа од 94 организации, но не кажаа кои се тие организации. Нивната тогашна претседателка Вилма Јорданова, инаку членка на ВМРО-ДПНЕ, на новинарката ѝ одговорила: „Тие се во наша лична архива“. Не одговорија ни кој ја финансира нивната операција: „Донаторите сакаа да останат анонимни. Тие се само поддржувачи на народот во однос на едукација.“ – одговорила Јорданова на ова прашање. Ако ова е точно, компаниите во Македонија покажуваат фантастично ниво на општествена одговорност, како ретко каде на планетава.
Иако финансирањето на изборниот проект го сокрија од очите на јавноста, за Синергија е познато дека се добитници на неколку проекти од дил-ориентед владата на Груевски. Нивниот извештај за изборниот процес во 2013 година беше преполн со лаги, но и воспевање и честитки за „демократските, слободни и фер избори“. Тоа се оние исти избори кога структурното насилство, фантомските гласачи и операцијата Пустец ја „прославија“ Македонија надвор од нејзините граници, а припадниците на злосторничкото здружение сега се обвинети во мега случајот „Титаник“ на СЈО.
Со години ги гледавме „синергичните“. По дијагонално читање на извештаите од набљудувачите на Цивил, гледам дека е нотирано дека не знаат точно од која организација доаѓаат, па даваат смешни одговори, а во неколку случаи се претставиле и како набљудувачи на Цивил. Тие не знаат што треба да прават, а дел од извештаите говорат за тоа дека биле во функција на агитатори, а не на набљудувачи.
За начинот на изборно набљудување имам да ви раскажувам уште бескрајно многу стории од кои ќе ви се крене притисокот, а на голем дел од нив и горчливо ќе се насмеете. Штипската Синергија е само една од гротеските на граѓанското општество на кое ќе му треба многу време да оздрави од партиско-полициските вируси. Принципот на инклузивност кој го промовира новата влада е за поздравување, но дали оние што директно учествувале во изборните манипулации и кражби треба да ги седнеме на масата каде се носат одлуки за изборните процеси? Јас го знам одговорот, а вие?
Објавено во Плусинфо и Слободен печат (28 и 29 јули 2017)
