Сите режими низ историјата, поновата историја, на власт се дојдени преку гласање. Кога зборуваме за демократија, одбрана на демократијата и демократските вредности, треба да се спомне дека токму исто така низ историјата сме сведоци дека формите на владеење, кои не даваат конкретни резултати, или не ги даваат минималните очекувани резултати за граѓаните, тие потоа стануваат непопуларни, вели Џелал Незири од Институтот БИРЦ, новинар и аналитичар, на панел дискусијата на ЦИВИЛ – „Демократско назадување: Импликации и последици“.
Кога во 90- те години земјите од централна источна Европа транзитираа од еднопартиски кон повеќепартиски политички систем, тие, исто како ние тука во регионот, имаа големи очекувања. Но, мислам дека десет години потоа, направена е една регионална анкета, за да видат колку луѓето се задоволни од демократијата. Колку демократијата им го подобрила животот, колку ги исполнила нивните очекувања. И, дошле до фрапантни резултати, каде што луѓето имале голема тенденција во исказите дека живееле подобро, кога било полошо, посочува Незири.
Мојата поента е дека за да ја одбраниме демократијата, ние мора да се бориме за неа, за истата да носи резултати.
Ние имавме смена, транзиција од еднопартиски во повеќе партиски систем, гласавме, носевме нови влади, нови администрации, нови политички партии, ги овластувавме да носат одлуки во наше име. Но, дали тие одлуки беа спроведувани во практика, од администрација наследена од поранешен систем, и работеше според менталитетот на поранешниот систем, и дали таа примена, на тие закони и таа волја на гласачите, на народот, искажана на избори, ги давала очекуваните резултати? И низ овие призми би требало да ја анализираме функционалноста на демократијата, вели Незири.
Мислам дека нашето општество е сведок дека демократијата можеби им донела слобода, но ја немаат рамноправноста особено во социјален аспект. Можеби имаат слобода за гласање, но сè уште имаат екстремна партизација.
Тој се осврна и на долгогодишните трендови во однос на растечката сиромаштија кај граѓаните, за разлика од политичарите, кои со преземање на политичка функција, се богатат.
Граѓаните осиромашуваат, додека политичарите, не сите, има исклучоци, влегуваат во политиката како социјални случаи, а излегуваат како бизнисмени, посочува Незири.
За крај, Незири порача дека сите мора да работиме за демократијата да биде успешна. Ако ги даде минималните очекувања на граѓаните, тоа значи дека ние сме ја одбраниле демократијата, заклучи Џелал Незири.
Д. Тахири
Камера: Атанас Петровски
Монтажа: Ариан Мехмети
Фотографија: Б. Јордановска /ЦИВИЛ
Панелот е дел од меѓународната конференција “Одбрана на демократијата: Боиште на вистината“, како дел од проектот „Демократски навигатор“, поддржан од Сојузното министерство за надворешни работи на Сојузна Република Германија.
