Враќањето на Русија во финансискиот формат на Г20 отвори нова линија на несогласување меѓу Вашингтон и европските сојузници околу пристапот кон Москва и војната во Украина.
Рускиот министер за финансии Антон Силуанов лично учествува на состанокот на министрите за финансии и гувернерите на централните банки на Г20, што се одржува на 31 август и 1 септември во Ешвил, Северна Каролина. Неговото присуство е прво лично учество на руски министер за финансии на состанок на Г20 по почетокот на целосната руска инвазија врз Украина во 2022 година.
Русија беше поканета од американското претседателство со Г20, а одлуката предизвика незадоволство кај европските партнери.
Највидливиот европски протест се случи за време на традиционалната заедничка фотографија. Европските претставници одбија да се фотографираат заедно со Силуанов, по што фотографијата беше направена без рускиот министер.
Иако европските претставници не се противат на одржување комуникациски канали со Москва, нивната позиција е дека таквите контакти треба да се користат за испраќање порака за прекин на војната, а не за политичко или економско враќање на Русија во нормални односи со Западот.
Во меѓувреме, на маргините на состанокот се одржа и првата директна средба лице в лице меѓу американскиот министер за финансии Скот Бесент и рускиот министер Антон Силуанов.
Според американски извори, разговорите биле поврзани со мировните напори на администрацијата на Доналд Трамп за завршување на војната во Украина. Русија, од своја страна, потврди дека министрите разговарале за прашања од економски интерес.
Според извештаите од средбата, Бесент јасно му ставил до знаење на Силуанов дека нема да има економско олеснување, укинување на санкциите или нови економски договори додека трае војната во Украина.
За европските држави, пак, проблемот не е само во тоа што Силуанов бил поканет, туку и во симболиката на неговото враќање на високите мултилатерални економски состаноци.
Германскиот министер Клингбајл и други европски претставници инсистираат дека Русија не може да биде третирана како да не постои војната во Украина.
Истовремено, европската страна не ја затвора можноста за разговори со руските претставници. Напротив, според Клингбајл, директните контакти можат да бидат корисни доколку служат за јасно пренесување на европските позиции.
Зошто враќањето на Русија во Г20 е важно?
Г20 ги обединува најголемите светски економии и претставува еден од клучните форуми за разговори за глобалната финансиска и економска политика.
Русија, и покрај западните санкции и дипломатската изолација по инвазијата врз Украина, формално остана членка на Г20. Сепак, нејзиното учество во последните години беше ограничено, а западните претставници често избегнуваа директни контакти со руските претставници.
Последното лично присуство на Силуанов затоа има политичка тежина многу поголема од самата економска агенда на состанокот.
Во април 2022 година, по руската инвазија, западни претставници го напуштија состанокот на Г20 во Вашингтон во знак на протест за време на виртуелното учество на Силуанов.
Четири години подоцна, сликата е значително поинаква: рускиот министер повторно седи на масата, американскиот министер разговара директно со него, додека европските претставници одбиваат да застанат покрај него за заедничка фотографија.
Иако руското присуство ја презеде политичката сцена, состанокот во Ешвил има поширока економска агенда.
Американското претседателство со Г20 за 2026 година како приоритети ги постави економскиот раст, финансиската регулатива, глобалните економски нерамнотежи, одржливоста на долгот, прекуграничните плаќања, дигиталните средства и спречувањето финансиски измами.
Сепак, глобалната економија во моментов е силно погодена од геополитичките конфликти. Војната во Украина, конфликтот со Иран и ризиците за енергетските пазари, трговските тензии и растечката задолженост создаваат дополнителен притисок врз финансиските пазари.
Дополнителна контроверзија – медиумите надвор од состанокот
Состанокот во Ешвил беше проследен и со спор околу пристапот на медиумите.
Американските власти не им дозволија присуство на дел од новинарите од The New York Times, Bloomberg News и The Wall Street Journal, што предизвика критики од медиумски организации и дополнително го зголеми вниманието околу состанокот.
Што следува?
Следниот голем тест ќе биде самитот на лидерите на Г20, закажан за14 и 15 декември 2026 година во Мајами, каде што прашањето веќе нема да биде само дали Русија ќе биде присутна, туку под кои услови и со каков политички статус.
Б. Јордановска
