Во изненадувачки потег, американскиот претседател Доналд Трамп ги објави првите санкции на неговата администрација врз Москва откако ја презеде функцијата – чекор за кој аналитичарите велат дека би можел да создаде нови пречки за рускиот нафтен сектор, пренесува Кијив Индипендент.
САД воведоа санкции врз двете најголеми руски нафтени компании, Роснефт и Лукоил, на 22 октомври, со цел да извршат притисок врз Кремљ да се согласи на прекин на огнот во Украина.
Мерките ги замрзнуваат сите средства на тие компании со седиште во САД. Тие исто така го отвораат патот за секундарни санкции против странски институции кои работат со трансакции со оние на црната листа.
Експертите го опишаа потегот како „приличен шок“ и „сериозен удар“ врз најголемите извозници на нафта во Русија.
Нафтените гиганти под притисок
Роснефт и Лукоил се столбови на руската економија. Заедно, тие сочинуваат речиси половина од извозот на сурова нафта во земјата, околу 3,1 милиони барели дневно, според руските проценки.
Државно контролираниот „Роснефт“, предводен од Игор Сечин, близок сојузник на рускиот претседател Владимир Путин, произведува околу 40% од руската нафта. „Лукоил“, најголемата приватна енергетска компанија во земјата, учествува со околу 15% во националното производство и 2% во глобалното производство.
Новите санкции се протегаат многу подалеку од матичните компании, опфаќајќи шест подружници на „Лукоил“ и 28 претпријатија на „Роснефт“. Меѓу нив е и „Лукоил-Западен Сибир“, кој сам учествува со околу 40% во производството на јаглеводороди на групата.
Пред овој последен пакет, обете фирми веќе беа под секторски санкции што им забрануваа на американските субјекти да испорачуваат опрема за дупчење, технологија или услуги за нови проекти за Арктикот, на море или шкрилци. Сепак, наредбата од 22 октомври ефикасно ги става на црната листа.
„Американците воведоа санкции не само врз „Роснефт“ и „Лукоил“, туку и врз сите нивни подружници каде што овие компании имаат повеќе од 50% удел“, рече економистот Олех Пендзин, раководител на Украинскиот клуб за економска дискусија.
„Ова директно влијае на европските подружници и оние во трети земји. Нивната способност да работат на овие пазари сега е строго ограничена.“
Експертот рече дека нафтените компании се потпираат на огромен екосистем на логистика, испорака и осигурување.
Откако ќе бидат санкционирани, „изведувачите и посредниците брзо се повлекуваат – никој не сака да се вклучи во санкциониран субјект“, додаде Пендзин.
Кина и Индија го ограничуваат купувањето руска нафта
Во меѓувреме, Кина и Индија се повлекуваат од купувањето руска нафта откако претседателот Трамп во среда воведе санкции врз двајца од најголемите извозници на Москва.
Ројтерс во четврток објави дека кинеските државни нафтени компании ПетроКина, Синопек, ЦНООК и Женхуа Оил ги прекинале купувањата на руска нафта по море откако Министерството за финансии објави санкции врз Роснефт и Лукоил, наведувајќи го „недостатокот на сериозна посветеност на Москва кон мировниот процес за завршување на војната во Украина“.
Новинската агенција објави дека индиската рафинерија „Рилајанс индустрис“ наскоро ќе го намали или прекине увозот на руска сурова нафта.
Кина и Индија се најплодните купувачи на руска нафта во светот – заедно сочинуваат огромни 85% од извозот на Москва во август, според Центарот за истражување на енергијата и чистиот воздух.
Доколку Пекинг и Њу Делхи целосно се откажат од Роснефт и Лукоил, способноста на Русија да ја финансира својата инвазија на Украина веројатно ќе биде трајно попречена.
Колку санкциите ќе наштетат?
Експертите велат дека санкциите би можеле да го притиснат рускиот нафтен сектор, барем на краток рок.
„Построгите ограничувања за плаќања, испорака и осигурување ги зголемуваат трошоците и ги продлабочуваат попустите, намалувајќи го данокот на извоз за Москва“, рече Олександр Талавера, професор по финансиска економија на Универзитетот во Бирмингем.
Откривајќи ги санкциите, американскиот секретар за финансии Скот Бесент рече дека целта на Вашингтон е да го удри Кремљ таму каде што боли – неговата способност да ја финансира најголемата војна во Европа од Втората светска војна.
Путин призна на 23 октомври дека новите мерки на САД ќе имаат „последици“.
„(Санкциите) се сериозни за нас… тоа е јасно и ќе имаат одредени последици“, рече Путин. „Но, тие нема значително да влијаат на нашата економска благосостојба“.
Сепак, некои аналитичари остануваат скептични дека мерките ќе бидат одлучувачки.
Тимоти Еш, соработник на Чатам Хаус, изјави за Кијив Индипендент дека иако санкциите испраќаат политички сигнал, тие можеби нема драстично да ги променат приходите на Русија.
„Велика Британија веќе ги санкционираше овие субјекти“, рече тој, забележувајќи го потегот на Лондон од 15 октомври за санкционирање на Роснефт и Лукоил, во она што британската влада го опиша како нивни „најсилни санкции досега“.
„Симболично, можеби ќе има некаков ефект бидејќи може да сугерира дека САД можеби се подготвени да направат нешто позначајно во иднина“, додаде Еш. „Досега, администрацијата на Трамп покажа нулта подготвеност да ја повреди руската економија или да го нервира Путин“.
Германија и Франција бараат санкции за Лукоил
Како што претходно објави ЦИВИЛ Медиа, во септември Германија и Франција поведоа иницијатива за вклучување на рускиот нафтен гигант Лукоил под нова рунда европски санкции поради војната на Кремљ во Украина, како дел од политиката на зголемување на притисокот врз Москва откако Русија ги блокираше мировните напори на американскиот претседател Доналд Трамп.
Берлин и Париз предлагаат да ја стават на црната листа приватната нафтена компанија Лукоил и нејзината трговска подружница Литаско, објавија дипломати кои побараа анонимност.
Двете страни, исто така, се залагаат за санкции врз рафинериите од трети земји вклучени во извозот на руска нафта во ЕУ и врз трговските фирми кои се занимаваат со руска нафта, изјавија дипломати. Исто така, имаше повик за построги санкции врз фирмите надвор од Русија кои ѝ помагаат на Москва да ги заобиколи санкциите, вклучително и ограничувања за повеќе банки и таргетирање на криптовалутни шеми во Централна Азија.
Рускиот нафтен гигант Лукоил, кој е сопственик на бугарската рафинерија Лукоил-Нефтехим, додека Литаско пак, е сопственик на Лукоил Македонија ДОО, кој располага со ланец бензински пумпи во СевернаМакедонија.
Д. Мишев
