Ванчо Орданоски
Надуените faux аристократи од ЕУ мислат дека сѐ уште важат колонијалните правила и економски предности, ама паѓањето на земја и освестувањето започна: Volkswagen веќе сече околу 50.000 работни места во Германија, а на маса се уште поголеми кратења и затворање фабрики; BMW планира да скрати околу 8.000 работни места.
И проблемот не е само во автомобилите. Стариот европски економски модел функционираше одлично додека индустријата имаше релативно евтина енергија, огромни надворешни пазари, стабилни глобални синџири на снабдување и доволно технолошка предност за скапите европски производи да можат да се продаваат низ светот. Таа журка заврши. Денес, европската индустрија истовремено плаќа поскапа енергија, поскапо производство и поскапа регулаторна држава, а од другата страна добива кинески конкурент што произведува побрзо, повеќе и поевтино. Дури и ЕЦБ веќе констатира дека европските производители губат пазарен удел од кинеските конкуренти и дома и во Кина и на трети пазари.
Во моментов, ЕУ има трговски дефицит со Кина од приближно 1 милијарда евра ДНЕВНО. Во 2025 година увезла стоки од Кина за 559,4 милијарди евра, а извезла само 199,6 милијарди – дупка од 359,8 милијарди евра. Во првиот квартал од 2026 дупката дополнително се рашири на 98 милијарди евра.
Европските синдикати, пак, проценуваат дека континентот губи околу 500 производни работни места дневно. А кога ќе згасне фабрика, не исчезнува само човекот на производната лента. Губат добавувачи, транспорт, локални фирми, ресторани, станови, даноци, општински приходи – цел економски екосистем. Фабрика не е Excel табела што ќе ја преместиш од една колона во друга.
Од друга страна, Кина мисли дека со постојано поткопување на нивните најдобри муштерии – ЕУ – ќе може да преживее. Не може да ги ништиш сопствените купувачи: ќе им снемаат пари и нема да можат да трошат во твојот дуќан.
Уште полошо, кинеската автомобилска индустрија почнува самата себе да се јаде со бескрајната војна на цени. Сите продаваат повеќе, сите се фалат со рекорди, ама маржите стануваат сѐ потенки. BYD, на пример, додека агресивно ја зголемува продажбата надвор од Кина, во првиот квартал од 2026 забележа пад на нето-профитот од дури 55,4% во споредба со истиот период претходната година.
Значи, можеш да го освоиш пазарот и пак да си направиш проблем. Ако за да го убиеш конкурентот постојано продаваш со сѐ помала заработка, на крајот си освоил купувачи што немаат пари и индустрија што нема профит. Супер победа.
Трампски се обиде со чаирски финти (клоци и боксови), т.е. трговска војна и безумни царински тарифи, но славно пропадна и изеде ќутек као вол у зелка, без навреме да процени колку е длабока зависноста од Кина во критичните минерали и нивната преработка.
Тука работата е уште позабавна: не е поентата само кој има руда под земја, туку кој знае да ја ископа, преработи и да направи нешто од неа. Кина држи околу 60% од светското ископување на магнетни ретки земји, над 90% од нивната преработка и речиси 95% од производството на перманентни магнети. Значи, не можеш едноставно да ставиш царина од 100% и да извикаш „победивме!“, ако човекот од другата страна на масата ти држи за гуша дел од суровините без кои не можеш да произведуваш автомобили, електроника, енергетска опрема и пола модерна технологија.
И тука стигнуваме до најголемата глупост: сите се однесуваат како меѓународната трговија да е фудбалски натпревар во кој едниот мора да загуби за другиот да победи.
Не е.
Германија продава машина во Кина, Кина продава батерии во Германија, Американецот им продава софтвер на двајцата, а некој трет им продава суровини. Ако почнеш да кинеш една по една од тие врски, не создаваш магично ново производство преку ноќ. Создаваш дуплирани фабрики, поскапи суровини, поскап транспорт, царини, субвенции, инфлација и на крај – поскап производ што истиот тој осиромашен потрошувач треба да го купи.
Демонтажата на глобалниот економски поредок – пред сѐ, започната од САД – на сите ќе им дојде доак. Глобализацијата имаше еден куп гадни страни, ама и нејзиното растурање има фактура. И фактурата нема да ја платат ниту Трамп, ниту европските faux аристократи, ниту кинеските партиски апаратчици. Ќе ја платат луѓето преку поскапи производи, помалку работни места, помали пензии и помал економски раст.
Ние?
Нѐ боли пимпек.
Мицковски, пак, како да се труди да го престигне Груевски во погрешни надворешни политики, лоши проценки и некои добро познати домашни политички навики. Квадрат стан – 3.000 евра, реалното зголемување на трошоците за живот е 30%, реален раст на плати – нема. ПИОМ банкротираше по 100-ти пат, 60+ мртви во Кочани, а за малку не се повтори овој „успех“ со труењето во Гостивар.
Значи: SNAFU…
Situation Normal, All Fucked Up.
Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА | Сите права се задржани.
Неопходна е вашата поддршка за ЦИВИЛ.
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, национализмот, хибридните закани и авторитаризмот
Дајте го својот придонес СЕГА.
