Американските гласачи, денеска, 3 ноември одлучуваат за новиот состав на Претставничкиот дом и за една третина од Сенатот. Изборите на половина од вториот претседателски мандат на Доналд Трамп се одржуваат во услови на низок рејтинг на Белата куќа, незадоволство од трошоците за живот и критики за економската и надворешната политика. Анкетите им даваат предност на демократите во битката за Претставничкиот дом, додека контролата врз Сенатот останува неизвесна.
На гласачкото ливче се сите 435 места во Претставничкиот дом, со двегодишен мандат, како и 35 сенаторски места – 33 редовни и две места за кои се одржуваат дополнителни избори. Сенаторите имаат шестгодишен мандат. Во повеќе сојузни држави истовремено се избираат гувернери, членови на законодавните тела и други локални и државни функционери.
Според податоците објавени на 2 ноември, повеќе од 57 милиони гласачи веќе го искористиле правото на предвремено гласање, што укажува на значителна излезност пред официјалниот изборен ден.
Низок рејтинг на Трамп и незадоволство од економијата
Една од најважните карактеристики на овие избори е нискиот рејтинг на претседателот Доналд Трамп. Последната анкета на Reuters/Ipsos, спроведена од 29 октомври до 2 ноември, покажува дека само 32 отсто од испитаниците ја одобруваат неговата работа. Во истото истражување, демократите имаат осум процентни поени предност пред републиканците во општото прашање за изборот на конгресен кандидат.
Трошоците за живот се меѓу најзначајните теми во кампањата. Според анкетата, 78 отсто од испитаниците ги оценуваат како многу важно или како едно од главните прашања при гласањето. Високите цени на храната, горивата и другите основни производи создаваат незадоволство кај гласачите, дел од кои економските проблеми ги поврзуваат со царинската политика на администрацијата и војната со Иран.
И покрај одредени позитивни показатели во американската економија, како релативно ниската невработеност и растот на економската активност, инфлацијата и секојдневните трошоци остануваат значаен политички товар за републиканците.
Во завршницата на кампањата Трамп активно учествуваше на митинзи низ земјата, повикувајќи ги гласачите да го третираат неговото присуство како да е и самиот кандидат на изборите. Републиканците, од своја страна, ги претставуваа демократските кандидати како радикални, додека демократската кампања беше фокусирана на економската состојба, цените и критиките кон политиките на Белата куќа.
Демократите со предност во Претставничкиот дом
Републиканците влегуваат во изборите со мнозинство во двата дома на Конгресот. Во Претставничкиот дом имаат 218 места, демократите 214, еден претставник е независен и се приклонува кон републиканците, а две места се испразнети. Во Сенатот републиканците имаат 53 сенатори, додека демократите имаат 45, со уште двајца независни сенатори кои се приклонуваат кон демократската група.
Анкетите и изборните анализи им даваат подобри изгледи на демократите да го преземат Претставничкиот дом. Но, битката за Сенатот е посложена. Демократите треба да остварат нето-добивка од четири места за да обезбедат мнозинство, а републиканците имаат предност во почетната распределба на местата.
Евентуалното преземање на Претставничкиот дом би им овозможило на демократите да отворат истраги за работата на администрацијата, да бараат поголема отчетност од Белата куќа и да влијаат врз законодавната и буџетската агенда.
Доколку демократите го преземат и Сенатот, нивното влијание би било уште поголемо, особено во однос на потврдувањето на федералните судии и други високи именувања.
Сепак, ниту една од овие можности не значи автоматско блокирање на претседателската агенда. Трамп ги задржува извршните овластувања, додека Конгресот може да ја ограничи неговата политика преку законодавната, буџетската и надзорната функција.
Резултатите може да се чекаат со денови
Иако гласањето се одржува денеска, конечната распределба на силите во Конгресот можеби нема да биде позната во текот на изборната ноќ.
Според Associated Press, пребројувањето во некои сојузни држави може да трае подолго поради големиот број поштенски ливчиња и различните изборни процедури. Во Алјаска и Мејн, каде што се користи систем на рангиран избор, дополнителното прераспределување на гласовите може да го одложи утврдувањето на победниците во тесните трки.
Изборите во САД и последиците за Европа
Резултатот од изборите ќе има значење и надвор од американските граници. Односите со европските сојузници, трговската политика, НАТО, поддршката за Украина и американската политика кон Иран се меѓу прашањата што ќе бидат под влијание на новиот однос на силите во Конгресот.
Евентуалното мнозинство на демократите може да ја зголеми контролата врз администрацијата на Трамп и да ја ограничи можноста за усвојување на дел од неговите законодавни приоритети. Сепак, надворешната политика во голема мера останува во надлежност на претседателот, што значи дека промената на парламентарното мнозинство не гарантира и промена на курсот на Вашингтон.
Б. Јордановска
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
