Талибанската влада ги отстрани книгите напишани од жени од универзитетскиот систем на настава во Авганистан, како дел од новата забрана со која се забранува и предавањето на човекови права и сексуално вознемирување, пренесува Би-Би-Си.
Околу 140 книги напишани од жени – вклучувајќи наслови како „Безбедност во хемиската лабораторија“ – беа меѓу 680 книги за кои се сметаше дека се „загрижувачки“ поради „антишеријатската и талибанската политика“.
На универзитетите им беше кажано дополнително дека повеќе не им е дозволено да предаваат 18 предмети, а талибански функционер рече дека тие се „во конфликт со принципите на шеријатот и политиката на системот“.
Овој декрет е најновиот во низата ограничувања што Талибанците ги воведоа откако се вратија на власт пред четири години.
Само оваа недела, оптичкиот интернет беше забранет во најмалку 10 провинции по наредба на врховниот лидер на Талибанците, во потег за кој официјалните лица рекоа дека е за да се спречи неморалот.
Иако правилата имаа влијание врз многу аспекти од животот, жените и девојчињата беа особено тешко погодени: забранет им е пристап до образование по шесто одделение, а еден од нивните последни патишта за понатамошно образование беше прекинат кон крајот на 2024 година, кога курсевите за акушерство беа тивко затворени.
Сега дури и универзитетските предмети за жени се цел на забрани: шест од 18-те забранети се конкретно за жените, вклучувајќи ги Родот и развојот, Улогата на жените во комуникацијата и Женската социологија.
Талибанската влада изјави дека ги почитува правата на жените во согласност со нивното толкување на авганистанската култура и исламскиот закон.
„Празнина во образованието“
Член на комитетот што ги разгледува книгите ја потврди забраната за книги напишани од жени, изјавувајќи за BBC Afghan дека „сите книги напишани од жени не смеат да се предаваат“.
Закија Адели, поранешен заменик-министерка за правда пред враќањето на Талибанците и една од авторките чии книги се нашле на забранетата листа, не беше изненадена од овој потег.
„Со оглед на тоа што Талибанците направија во изминатите четири години, не беше далеку од очекувањето да наметнат промени во наставната програма“, рече таа.
„Со оглед на мизогинистичкиот начин на размислување и политиките на Талибанците, сосема е природно кога на самите жени не им е дозволено да учат, нивните ставови, идеи и дела да бидат исто така потиснати.“
Новите упатства, кои ги виде BBC Afghan, беа објавени кон крајот на август.
Зијаур Рахман Арјуби, заменик-академски директор на Министерството за високо образование на талибанската влада, во писмо до универзитетите изјави дека одлуките ги донел панел од „религиозни научници и експерти“.
Освен книги од жени, се чини дека забраната ги таргетирала и книгите од ирански автори или издавачи, а две различни лица, вклучувајќи го и едното од комитетот за рецензии на книги, изјавиле за Би-Би-Си Авганистан дека е дизајнирана да „спречи инфилтрација на иранска содржина“ во авганистанската наставна програма“.
На списокот од 50 страници испратен до сите универзитети во Авганистан, се појавуваат 679 наслови, од кои 310 се напишани од ирански писатели или објавени во Иран.
Соседните земји немаат лесен однос, судирајќи се околу прашања како што се правата на вода во последните години. Иран, исто така, принуди повеќе од 1,5 милиони Авганистанци кои живееја во земјата да се вратат преку границата од јануари, поради зголеменото антиавганистанско расположение.
Но, одлуката ги загрижи некои предавачи, а професор на една институција, кој зборуваше под услов да остане анонимен, рече дека се плаши дека ќе биде речиси невозможно да се пополни празнината.
„Книгите од ирански автори и преведувачи служат како примарна врска помеѓу авганистанските…“ универзитетите и глобалната академска заедница. Нивното отстранување создава значителна празнина во високото образование“, рече тој.
Професор на Универзитетот во Кабул изјави за Би-Би-Си дека под такви околности, тие се принудени сами да подготвуваат поглавја од учебниците, земајќи ги предвид правилата што треба и што не треба да се наметнуваат од талибанската влада.
Но, клучното прашање е дали овие поглавја можат да се подготват според глобалните стандарди или не.
Претходно, во март годинава, авганистанските универзитети почнаа повторно да се отвораат по зимскиот распуст, но новиот семестар беше уште еден болен потсетник за младите жени за тоа како нивниот свет се намалува, откако Министерството за високо образование кон крајот на минатата година објави дека на студентките ќе им биде забрането да се вратат на часови, со што се поништуваат политиките што им дозволуваа да продолжат со студиите откако талибанската влада ја презеде власта во Кабул во 2021 година.
Д. Мишев
