Здружението Млади европски федералисти – ЏЕФ Македонија, во соработка со Фондацијата „Фридрих Еберт“, одржа јавна дебата насловена „Влез во Собрание, излез од криза, влез во ЕУ“ како дел од серијата „Europe Talks” – дебати, предвидени за 2017 година.
Панелистите имаа можност да дискутираат за тоа до каде е Македонија на патот кон Европската унија, за притисокот што го врши политичката криза врз интеграцијата кон европското семејство, за политичките настани кои придонесуваат кон доближување и одалечување на Македонија од ЕУ и за нивното влијание врз развојот на демократското општество, како и за посветеноста на европските претставници на решавањето на кризата.
„Од 2014 година кога дојдов во Македонија, земјата изгуби многу време за решавање на политичката криза, но сепак, сметам дека сега е вистинското време за поставување на вистинската насока. Германија, а со тоа и Европската унија, се пријатели на Македонија и многу ѝ помагаат, иако не секогаш тоа сите го ценат. Но, тоа е нашата работа. Има голем интерес во Берлин за случувањата во Македонија и во иднина би сакала повеќе да слушам за позитивни случувања и работи“, истакна германската амбасадорка Кристине Алтхаузер, осврнувајќи се и на улогата на младите во излезот од политичката криза.
„Македонија пропушти да воспостави контролен механизам врз власта, што е еден од основните принципи за влез во ЕУ. Поделбата на власта, обезбедувањето услови во кои опозицијата може да функционира, слободни медиуми и слободен простор за граѓанските организации, се четирите работи кои ги пропуштивме да ги воспоставиме во изминатиот период“, смета професорот Нано Ружин, според кого, охридскиот Рамковен договор е брана на стабилноста на Македонија.
Дона Костуранова од Младинскиот образовен форум, се осврна на позицијата на младите во Македонија и на промените во перцепцијата за младите како пасивни и незаинтересирани за својата улога во општеството. „Младите се придвижуваат спротивно на инсистирањето на Собранието да ги контролира, заедно со безначајната Агенција за млади и спорт. И Македонија да не успее да влезе во ЕУ, младите кои секојдневно емигрираат, сигурно ќе бидат дел од Унијата“, смета Костуранова.
За односот на Европската унија кон Македонија зборуваше и поранешниот амбасадор Никола Димитров, според кого, ЕУ поради блокадата на Грција не беше во можност да ја награди Македонија, но не ја ни казни. „Барав од Брисел, особено пред изборите во декември, Унијата да биде конкретна и да каже што ја чека Македонија ако повторно биде водена од досегашната владејачка партија, но тоа не се случи. Од држава која во 2001 година беше голем успех во контекст на придвижување кон НАТО, успеавме да бидеме голем кошмар. Држава која со месеци се мачи за мирен трансфер на власта“, смета Димитров, според кого, „колку подобри сме подбри во спроведување на реформите, толку за Грција ќе биде потешко да нè блокира“.
„Принципот дека стабилноста е поважна од демократија, често е злоупотребен од балканските автократи, како што е случајот со Никола Груевски. Тука доаѓаат до израз и меѓуетничките односи. Што се однесува на односот на Македонија кон ЕУ, постојат две пречки. Една е надворешна, а тоа е Грција, а внатрешната е фактот што Македонија е заробена држава“, е ставот на Бојан Маричиќ од „Евротинк“.
За професорката Беса Арифи, траекторијата по која се движи Македонија кон ЕУ, започна позитивно во нагорен правец, со потпишување на Договорот за стабилизација и асоцијација, но во последните 10 години, Македонија постојано назадува.
„ЕУ веруваше во нас тогаш, но во 2016 та, во Извештајот бевме квалификувани како заробена држава, што е голем пораз за нас, потврда за тоа дека не се движиме во вистинска насока. Власта во заминување треба да го објасни ова и да им се извини, особено на младите на кои им ја прокоцка иднината“, смета Арифи.
На дебатата организирана по повод 26 години ЏЕФ Македонија, учествува и Светлана Сиљаноска од ЏЕФ, експертката за граѓанско општество Тања Хафнер Адеми и Блажен Малески од НМСМ. Модератори на настанот беа Дамир Незири и Огнен Јанески.
Текст и фото: Марија Теговска
