По десетдневната агонија и илјадниците граѓани кои побараа медицинска помош поради микробиолошко загадување, водоводниот систем во Гостивар бележи делумно стабилизирање. Иако надлежните ја прогласија водата за технички исправна, таа сè уште е строго забранета за пиење и готвење.
Здравствената криза која го парализираше Гостивар започна на 14 јули, кога болничките ходници почнаа да се полнат со пациенти со симптоми на тешко труење, повраќање и дијареја. Размерот на катастрофата е алармантен: дури 4.197 граѓани побарале медицинска помош, додека 833 случаи се официјално регистрирани како заразна болест. Инфекцијата не ги одмина ниту најмладите, па десетици деца завршија на педијатрија.
Причината за масовното труење е системски пропуст во кој пумпите цели 22 дена внесувале вода загадена со фекални материи во градскиот водовод. Анализите на Институтот за јавно здравје покажаа фрапантни 2.419,6 колиформни бактерии на 100 милилитри вода – бројка која е речиси 50 пати поголема од максимално дозволените 50 бактерии. Ова доведе до прогласување на епидемија на 19 јули, а два дена подоцна и до 30-дневна кризна состојба во општината.
Интервенција и делумна стабилизација
По алармантните наоди, на терен беа испратени стручни екипи од скопското ЈП „Водовод и канализација“, кои спроведоа хиперхлорирање и темелна дезинфекција на мрежата. Најновите лабораториски резултати од примероците земени од крајните потрошувачи конечно покажуваат отсуство на колиформни бактерии.
Врз основа на овие наоди, комитетот за кризи официјално соопшти дека водата сега може да се користи како техничка – за бањање, перење и миење садови. Сепак, сè додека локалното јавно претпријатие не воспостави стабилен и континуиран процес на дезинфекција, забраната за пиење останува на сила. Во меѓувреме, граѓаните на Гостивар ќе продолжат да се снабдуваат со флаширана вода преку пунктови поставени од институциите.
Политички препукувања наместо одговори
Како што се смирува здравствената слика, така се разгорува политичката битка. Опозициската СДСМ обвини за институционален молк и прикривање на кризата во првите денови, посочувајќи дека локалните центри за јавно здравје првично тврделе дека водата е безбедна. Тие побараа итна оставка од министерот за здравство Сашо Клековски и кривична одговорност за сите инволвирани во скандалот.
Од друга страна, министерот за внатрешни работи Панче Тошковски вината ја лоцираше во локалната власт. Тој децидно порача дека контролата на водоводните системи не е работа на полицијата или армијата, туку е строга законска надлежност на локалните институции и јавните претпријатија, кои очигледно катастрофално потфрлиле во извршувањето на своите основни задачи.
За граѓаните на Гостивар, политичките препирки носат мала утеха додека чекаат чиста вода за пиење од своите чешми и одговори за тоа кој дозволил градот со недели да пие вода загадена со фекалии.
Б. Јордановска
