Претседателските избори во Бугарија ќе се решаваат во вториот круг на 1 ноември, откако ниту една кандидатска двојка не освои доволно гласови за победа во првиот круг. Актуелната претседателка Илијана Јотова, со Кирил Валчев како кандидат за потпретседател, е во водство со околу 40.5 отсто од гласовите, додека поранешниот премиер Андреј Ѓуров и неговиот кандидат за потпретседател Георги Кандев освоија околу 31.5 отсто.
Резултатите се однесуваат на обработени 98,99 отсто од записниците на избирачките места. Разликата меѓу двете водечки кандидатски двојки е околу 41.000 гласови, што остава простор за неизвесна трка пред финалното гласање.
На третото место се најде двојката Костадин Костадинов – Петар Волгин со околу 12,6 отсто. Опцијата „Не поддржувам никого“ ја избрале околу 4,4 отсто од гласачите.
Ниска излезност во услови на политичка недоверба
Изборите беа обележани со исклучително ниска излезност од околу 22 отсто. Слабата мобилизација на гласачите се случува во период на долготрајна политичка нестабилност, протести и незадоволство од управувањето со државата.
Во декември 2025 година владата на Росен Жељазков поднесе оставка по масовните протести поврзани со буџетската политика и обвинувањата за корупција. На предвремените парламентарни избори во април 2026 година победи коалицијата Прогресивна Бугарија, предводена од Румен Радев, кој потоа стана премиер.
Радев претходно поднесе оставка од претседателската функција, а дотогашната потпретседателка Јотова го презеде претседателскиот мандат во јануари. Сега таа бара непосредна изборна потврда за функцијата.
Два политички правци и различни позиции за Украина
Вториот круг ќе биде натпревар меѓу Јотова, која е поддржана од политичкиот круг околу Радев и Бугарската социјалистичка партија, и Ѓуров, кој има поддршка од прозападните реформски партии.
Едно од главните прашања во кампањата е односот кон Русија и војната во Украина. Јотова нагласува дипломатско решение и избегнување натамошна воена ескалација, додека Ѓуров се залага за поцврста поддршка на Украина и соработка со западните партнери.
Кампањата се одвиваше и во услови на засилена загриженост за безбедноста во Црното Море, по нападите со беспилотни летала врз трговски бродови во регионот, како и поради растот на енергетските трошоци и инфлацијата.
Што значат изборите за Северна Македонија?
За Скопје, важна е можноста изборниот исход да влијае врз политичкиот тон и односите на Бугарија со европските партнери. Јотова досега доследно ја застапува позицијата дека внесувањето на Бугарите во Уставот е неопходен услов за напредокот на Северна Македонија кон ЕУ.
Ѓуров доаѓа од реформскиот и проевропски политички блок, но неговата политичка ориентација сама по себе не е доказ дека би ја променил бугарската позиција за македонските евроинтеграции.
Затоа, вториот круг ќе биде важен не само за изборот на новиот претседател, туку и за пошироката политичка насока на Бугарија во односите со ЕУ, Украина, Русија и соседните земји.
Подготви: Б. Ј.
ЦИВИЛ МЕДИА
ПОДДРШКА ЗА ЦИВИЛ. ДОНИРАЈТЕ ДЕНЕСКА.
Ако го цените тоа што го прави ЦИВИЛ, поддржете ја нашата работа.
Вашата поддршка ни овозможува да известуваме, да ја одржуваме платформата за демократски дијалог, да објавуваме едукативни содржини, да се бориме против лагите и да ги браниме човековите права и слободата.
Поддржете го ЦИВИЛ. Донирајте ДЕНЕСКА.
