ЦИВИЛ бележи дека многумина се најдоа навредени од најавата дека навредливите зборови „циганче“, „циганштија“, „поциганчи“, „циганштилак“ ќе бидат отстранети од дигиталното издание на „Толковен речник на македонскиот јазик“.
По реакциите од ромската заедница, од стручниот тим на Институтот за македонски јазик, информираа дека лингвистите постигнале согласност зборовите што ги предизвикаа овие реакции да бидат повлечени.
ЦИВИЛ бележи голем број крајно непримерни и навредливи реакции од голем број корисници на социјалните мрежи меѓу кои има и политичари, јавни личности и интелектуалци.
„Ромите не треба да бидат навредени, бидејќи и пред 100 години така ги викале и никој не реагираше“. Има и доста „вицкасти“ коментари дека Ромите ќе бараат и книгата „Белото циганче“ да се запали…
Говорот на омразата кон Ромите на социјалните мрежи покажува дека дел од граѓаните, но и радикални политичари и јавни личности, сè уште ги гледаат Ромите како пониска категорија на граѓани кои немаат исти и еднакви права како останатите во државата.
Толковен речник на еден јазик е целокупниот запишан фонд зборови во јазикот, со аналитички објаснувања за зборовите, давање синоними и примери за употреба на зборот, но и со назнака за тоа дали е зборот стандарден, дијалектен, разговорен, вулгарен, архаичен, пејоративен односно подбивен или навредлив и слично.
Бришењето зборови од официјалното дигитално издание на Речникот на македонскиот јазик нема да го намалат говорот на омраза, туку напротив, ќе го засилат.
Затоа, според ЦИВИЛ, битно е овие зборови да постојат запишани во речникот, но зборовите да бидат соодветно објаснети, а не да се објаснува навредлив збор со исто толку навредливо толкување. Пожелно е во еден таков речник да бидат и податоци од каде потекнува таквата употреба во навредлив контекст. На пример, на временскиот контекст кога зборот бил усвоен или станал вообичаен.
ЦИВИЛ нагласува дека, во денешниот контекст, може да претставува говор на омраза. Суштински е да не се избришат тие зборови, меѓу другото, токму заради потребата говорната заедница да ги надмине навредливите зборови.
