На 9 ноември 1938 година, погромот познат како Кристалната ноќ (Kristallnacht) се направи првиот чекор кон обидот на нацистите за истребување на европските Евреи.
Јуришните одреди на Sturmabteilung, придружени и од цивили, уништија повеќе од 8.000 еврејски домови и продавници, запалија синагоги, затвораа, повредија и убиваа Евреи низ целата Германија. Парчињата скршени прозорци што ги покриваат улиците во многу германски градови го дале името Кристална ноќ.
Денес, овој погром се смета за симболичен почеток на Холокаустот, систематско искоренување на еврејскиот народ, кое започна со дискриминација и исклучување на германските Евреи од 1933 година и кое на крајот доведе до убиство на 6 милиони Евреи и 5,5 милиони „непријатели на германската држава“: хомосексуалци, криминалци и „асоцијални“ лица, членови на различни верски заедници, лица со ментална попреченост, политички „престапници“ како што се комунистите и социјалистите, шпански републикански бегалци и малцинства како Ромите и Синтите, и други.
„Кристалната ноќ“ нè потсетува дека тие грозотии не започнале со депортации и концентрациони логори, туку се развивале чекор по чекор.
Нацистичката пропаганда и говорот на омраза против Евреите и законите што ги лишуваат еврејските граѓани од нивните права („Нирнбершките закони“ т.е. одземање на државјанството од германските Евреи) беа првите чекори, кои на крајот кулминираа со насилство и погроми.
Овој датум, 9 ноември, служи како потсетник минатото да не се заборави. Фашистичките групи повторно бараат жртвени јарци и нè охрабруваат да го мразиме нашиот сосед. Мора да бидеме свесни дека Холокаустот се случи со тивко прифаќање и поддршка од широкото мнозинство. Во денешно време, злосторствата од омраза се честа реалност, екстремно десничарските партии се избираат во парламентите, а ксенофобичната пропаганда добива легитимитет во општествата.
Должност на едно демократско европско граѓанско општество е да ја пренесува колективна меморија од генерација на генерација заснована на концептот „Холокауст – никогаш повеќе“, како начин за надминување на омразата, десничарскиот екстремизам и тоталитарната идеологија.
Извор: UNITED
