„Нас ни требаат добро информирани граѓани. Тие треба да донесат одлуки за гласање и други работи, кои ќе бидат базирани на вистинските информации. Затоа слободата на медиумите има важна улога во функционирањето на секоја демократија. А ние во Македонија тоа го научивме на потешкиот пат, во контекст на кризата.“ изјави министерот за надворешни работи, Никола Димитров на почетокот на панелот „Медиумите во дигиталната ера: справување со лажни вести“, во рамките на Дигиталниот самит во Скопје.
На панел дискусијата учествуваше и Министерот за отчетност, Робер Поповски, кој посочи дека Македонија не е исклучок од светскиот тренд за пласирање на лажни вести и за остварување на општествени политички цели на различни центри на моќ.
„Претходната власт сето тоа го правеше и една од алатките и беа владините реклами, владината пропаганда, за кои потрошија огромни суми на пари од граѓаните, за да ја пропагираат нивната вистина. Беа назначувани главни уредници со политички диктат, вестите се уредуваа од еден политички центар. Тогашната опозиција имаше страшно лимитиран пристап до традиционалните медиуми, цензурата беше пристутна насекаде.“
Тој додаде дека претходната власт ги криела сите информации од граѓаните, додека сегашната власт сите информации ги објавуваат за да бидат достапни до граѓаните.
Рејчел Врајт, новинар и продуцент од Би-Би-Си, смета дека најголем проблем сега е што информациите луѓето не ги добиваат само од традицииналните медиуми кои прават филтрирање, туку се информираат од многу различни страни и медиуми.
„Ние сакаме да ги користиме социјалните мрежи, да го користиме она што политиката ни го укажува, на пример кога има некоја голема сторија, „Твитер“ е еден од главните извори на информација, но секако секогаш мора тие информации да ги провериме. Повеќето од луѓето во Британија не добиваат вести само од нас, добиваат вести од секаде, и тогаш го нема оној филтер кои ги проверува сите информации кои стигнуваат.“ додаде Врајт.
Според новинарката една од најважните работи кои треба да се направат е да се создаде новинари од граѓаните, да се образуваат, бидејќи ако не знаат што се случува во светот тогаш тие немаат можност да ги анализираат информациите.
Ерик Бурнс, експерт за медиуми и стратегија од САД, изјави дека лажните вести, како што сега се разбираат, во суштина се традиционални лажни и полулажни, непроверени информации.
„Ни треба голема одговорност, идентификатори на лажните вести, кои ќе ги предупредува граѓаните дека нешто е лажна вест и да не се повторуваат, бидејќи лажните вести многу лесно и брзо се шират во светот.“ додаде Бурнс.
„Во моментов имаме хипер продукција на лаги дневно, во Македонија и насекаде, и да ја гониме секоја од нив тоа е непотребно трошење на ресурси и ние мора да најдеме некој нов начин како ќе се справуваме со овој проблем.“ изјави новинарката Сашка Цветковска.
Цветковска смета дека треба да сфатиме прво што е она со кое се соочуваме, па потоа да бараме решенија и како би се бореле против проблемите со лажните вести.
Ангела Петровска
