Чешката популистичка партија АНО (Да), предводена од поранешниот премиер Андреј Бабиш, победи на парламентарните избори одржани на 3 и 4 октомври со околу 35% од гласовите, според прелиминарните резултати, пренесува Кијив Индипендент.
Со преброени над 98% од гласовите, Ано води со 34,6%, додека владејачката партија Сполу (Заедно) има 23,27%. Либералната центристичка партија СТАН следи со околу 11% од гласовите, по што следат либералните Пирати (8,8%) и крајно десничарската СПД (7,8%).
Ано не освои апсолутно мнозинство и ќе мора да соработува со други фракции за да формира владина коалиција. Тековните изборни резултати покажуваат дека партијата освои 81 место во Домот на пратениците, долниот дом на парламентот во Прага со 200 членови.
Партијата Ано е против членството на Украина во Европската Унија и не ја поддржува помошта за Украина. Партијата ќе ја има првата можност да формира нова коалициска влада и се очекува да соработува со популистички, десничарски и анти-НАТО фракции.
Партиите требаше да го поминат прагот од 5% за да добијат места во парламентот. Се очекува Бабиш да започне разговори со СПД и друго десничарско популистичко движење, „Возачи за себе“, евроскептична фракција основана во 2022 година, која освои 6,78% од гласовите.
Милијардерот олигарх Бабиш претходно беше премиер од 2017 до 2021 година. Неговата партија беше фаворит за победа на изборите откако тој ја зголеми популарноста поради загриженоста за економијата и критиките кон сегашната влада, предводена од премиерот Петр Фиала.
Чешка е еден од најцврстите сојузници на Кијив уште од раните денови на целосната инвазија на Русија. Прага испорачуваше тенкови, повеќекратни ракетни системи и хеликоптери во пакети за воена помош и беше домаќин на стотици илјади украински бегалци.
Најзначајно е што Чешка во 2024 година ја започна својата иницијатива за муниција за да ѝ обезбеди на Украина итно потребни артилериски гранати за време на сериозен недостиг на фронтовската линија. Чешка послужи како посредник за 15 земји учеснички кои купуваа гранати за Украина на глобалните пазари.
Програмата имаше значително влијание, а претседателот Володимир Зеленски ја припиша иницијативата за спасување животи на бојното поле и зајакнување на позициите на украинските војници.
Чешка планира да ѝ обезбеди на Украина до 1,8 милиони гранати до крајот на 2025 година.
Победата на Ано ја загрозува иднината на иницијативата за муниција, бидејќи Бабиш остро ја критикуваше шемата и вети дека ќе ја укине ако неговата партија ја врати власта.
Бабиш, исто така, изрази симпатии кон другите европски националистички лидери, како што е унгарскиот премиер и сојузник на Кремљ, Виктор Орбан, и тврдеше дека членството на Украина во ЕУ би било „целосна катастрофа“.
Во коментар за украинскиот новински медиум „Суспилне“ кратко по неговата изборна победа, Бабиш инсистираше дека Украина „не е подготвена“ да се приклучи на ЕУ. Тој исто така рече дека Чешка ја поддржува Украина, но треба да ги ограничи средствата што ги обезбедува на Кијив за да им даде приоритет на чешките граѓани.
„Ние ѝ помагаме на Украина преку ЕУ, ЕУ ѝ помага на Украина и тоа е во рамките на европскиот буџет и ние плаќаме многу пари во европскиот буџет, и ова е начинот на кој ќе продолжиме да помагаме“, рече Бабиш.
Чешката иницијатива за муниција „треба да биде организирана од НАТО“, додаде тој.
Кога беше прашан за пристапувањето на Украина во ЕУ, Бабиш тврдеше дека Кијив не е подготвен.
„Вие не сте подготвени за ЕУ“, рече Бабиш. „Прво мора да ја завршите војната и, секако, можеме да соработуваме со Украина, но вие не сте подготвени за ЕУ“.
Д. Мишев
