ПЕТРИТ САРАЧИНИ
Зошто се навредувате кога ве викаат ‘шиптари’ кога самите меѓу себе се викате така?“
„Така ги викам отсекогаш и немам никаква намера да навредам“
„Имам другари Албанци… и тие не се навредуваат кога се спомнува зборот ‘Шиптари’ во друштво“
Ова се меѓу главните „оправдувања“ што ќе ги слушнете од луѓе кои, иако знааат дека Албанците го сметаат зборот „шиптар“ за навредлив, упорно го употребуваат.
Е па, ајде да повториме зошто се смета тој збор за навредлив и за говор на омраза.
Прво, дали е нешто навредливо, не определува навредувачот, туку навредениот. Како што за Македонците е навредливо (со право) кога ги нарекуваат „Славомакедонци“, „Северномакедонци“, „Јужносрбијанци“, „Бугари“, „шкије“, „каури“ итн. Какво било „оправдување“ за употреба на овие зборови за именување на Македонците, едноставно не држи. Како што не држат и „оправдувањата“ на оние што Албанците ги нарекуваат „шиптари“.
Второ – да споменам една многу важна причина, за која се зборува малку, што од незнаење, што од намера. Имено, до после НОБ и Втората светска војна, именувањето „Шиптари“ било нормално во бивша Југославија и не било навредливо. На пример, една од најпрочуените единици од Македонија во НОБ составена од Албанци се викала „Четврта македонска шиптарска бригада“.
Проблемот почнал по војната, особено по резолуцијата на Информбирото и засиленото непријателство на Титова Југославија со Албанија која го поддржала Сталин, кога политички, академски и медиумски кругови (главно во Белград, а по „инерција“ и во Македонија) почнаа да шират теза дека Албанците во Југославија се Шиптари, а тие во Албанија – се Албанци.
Нормално, тоа предизвикало силна одбранбена реакција кај Албанците во Југославија, кои го доживеале ова како напад врз нивниот идентитет и единството на албанскиот народ, кој е истиот, и има ист јазик – и во Албанија, и во екс-Ју просторите и секаде. Исто како што Македонците се лутат кога некој им чепка во идентитетот и сака да ги погрчи, побугарчи или поалбанчи нивните сонародници во соседните држави.
Да не должам понатаму, мислам дека ја сфативте поентата. Би било добро и овие меѓусебни навреди и „оправдувања“ за нив да се тргнат од агендите на дежурните сештолози во политиката, медиумите и на мрежите.
И, ако може, барем да покажеме елементарна почит меѓу себе и да се фокусираме на заедничките проблеми и оние кои нѝ ги создаваат, а се обидуваат да не дефокусираат со меѓусебна омраза и разни „оправдувања“ за неа.
Ако не, здравје…
Текстот е личен став на Авторот. | Преземено од Facebook
Во ера на дезинформации, националистички популизам и авторитаризам, неопходна е вашата поддршка за ЦИВИЛ.
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, национализмот, хибридните закани и авторитаризмот
Дајте го својот придонес СЕГА.
