Иницијативата за референдум за излез на Словенија од НАТО не е само демократско прашање, туку потенцијално сериозен безбедносен ризик со пошироки последици за Европа, произлегува од најновата анализа на Џабир Дерала, објавена од ЦИВИЛ – Центар за слобода.
Во текстот „Кога референдумот станува оружје: Словенија и прашањето за НАТО“, авторот укажува дека повторното отворање на прашањето за членството во Алијансата директно се вклопува во стратешките наративи на Кремљ.
„Словенија можеби веќе го засили наративот на Кремљ за ‘границите’ на НАТО од пред 1997 година, отворајќи простор за нова фаза на хибридна војна во Европа со сериозни последици“, се наведува во анализата.
Според анализата, ваквиот потег доаѓа во чувствителен политички и геополитички момент – по избори без јасно мнозинство, во услови на институционален ќорсокак и во време на засилени глобални тензии. Тоа создава средина во која прашања од стратешко значење лесно можат да се претворат во инструменти за политичка мобилизација и влијание.
Авторот оценува дека иницијативата за референдум не претставува неутрална демократска дебата, туку процес што може да генерира стратешка неизвесност и да отвори простор за влијание на надворешни актери.
„Ова не е само прашање за Словенија. Ова е тест за кохезијата и отпорноста на НАТО. Дури и самата кампања за референдум создава стратегиска неизвесност и отвора простор за влијание на непријателски актери“, се вели во текстот.
Анализата посочува дека ваквиот развој не се однесува само на Словенија. Потенцијалното отворање на прашањето за НАТО членството создава преседан што може да биде искористен и во други држави, особено во средини со силни антиевропски и антинатовски наративи.
„Ако една земја членка може да го отвори прашањето за НАТО, тогаш истото ќе биде искористено и во други држави – не како демократска дебата, туку како инструмент за политичка манипулација“, предупредува авторот.
Во тој контекст, се нагласува дека ефектите би биле особено изразени во Западен Балкан, каде безбедносната стабилност е тесно поврзана со улогата на НАТО. Ваквиот потег може да ги охрабри антинатовските актери, да ја засили политичката поларизација и да ја продлабочи перцепцијата дека евроатлантската интеграција е реверзибилна.
Анализата ја поставува иницијативата во поширок контекст на политички и информациски процеси што ја тестираат отпорноста на демократските системи и нивната способност да одговорат на координирани влијанија.
Б. Јордановска
