Австралијанците денеска јасно и одлучно на референдум го отфрлија предлогот за признавање на абориџинското население во Уставот на крајот од жестоката кампања што ги продлабочи расните поделби во таа држава.
Откако беа пребројани гласовите во три четвртини од избирачките места во земјата, се чини дека 55 отсто од гласачите гласаа против текстот, кој предлага абориџините да станат уставна категорија како први жители на овој голем островски континент и да им се овозможи посебен „глас“.
Австралијците заокружуваа „да“ или „не“ на референдумското ливче на кое беа прашани дали се согласуваат со предлогот што ќе ги признае Абориџините и островјаните од Теснецот Торес преку создавање домородно советодавно тело во Парламентот наречено „Глас на Парламентот“.
„За многу Абориџини и островјани од Теснецот Торес оваа кампања беше исклучително тешка, а нејзиниот исход ќе биде многу тежок за поднесување“, изјави австралискиот премиер Ентони Албанезе.
Групата што се залагаше за измена на уставот од 1901 година првично беше мнозинство, но во последниве месеци постепено почна да го губи тлото под нозете, особено поради кампањата на конзервативната опозиција, предводена од поранешниот министер за одбрана Питер Датон.
За тој конзервативен табор, реформата значеше мешање во уставот и следствено, потенцијални поделби во општеството и создавање разлики по прашањето за државјанството.
Водачот на кампањата Yes23, Дин Паркин, истакна дека „резултатот е многу тешко да се поднесе, иако е направено се што е можно“ и вети дека ќе продолжи со напорите за правата на домородното население.
Кампањата резултираше со лавина расистички коментари на социјалните мрежи, а се ширеа и лажни информации. Некои изразија загриженост дека имотните права може да бидат доведени во прашање или дека, доколку се усвои реформата, ќе треба да се платат некои репарации за гревовите од минатото.
За поддржувачите на „Гласот“, оваа реформа требаше да помогне да се залечат сè уште отворените рани од ерата на колонизација и расна репресија.
Денес, повеќе од 200 години по британската колонизација, домородните жители на Австралија, чии предци живееле на тој континент најмалку 60.000 години, ги имаат истите права како и другите граѓани, но сè уште не се еднакви во сè со своите сограѓани.
Тие живеат на австралискиот континент речиси 60 илјади години, но не се споменати во уставот и гледајќи ги социјалните и економските фактори, тие се најранливата група во земјата.
Карен Вајат (59) која заокружила „да“, смета дека доколку „Гласот“ биде одбиен, тоа ќе биде „ден на срамот за Австралија“.
Лидерот на Абориџините, Томас Мајо изјави дека е лут на сите оние кои се залагаат за гласање против.
„Тие ги излажаа Австралијанците. Австралискиот народ не треба да го заборави овој нечесен чин. Во нашата демократија треба да има последици за ваквото однесување и никој не треба да се извлече од тоа“, рече Мајо.
Премиерот Ентони Албанезе, член на левиот политички центар, кој беше силно вклучен во кампањата, денеска упати последен повик до гласачите кои можеби не го слушнале.
„Станува збор за почитување на домородните жители на Австралија. Се работи за тоа на кој начин се гледаме себеси како нација, но и како светот гледа на нас“, рече тој.
Гласањето беше задолжително за 17,5 милиони австралиски гласачи.
За да биде усвоена, реформата мораше да добие не само мнозинство гласови на национално ниво, туку и во најмалку четири од шесте држави во земјата. Не успеа да добие ниту едно, ниту друго.
Г. Т.
