Бугарските граѓани денеска излегуваат на гласање на предвремени парламентарни избори, во уште еден обид да се надмине долготрајниот политички ќор-сокак што ја држи земјата во нестабилност веќе неколку години.
Ова се осми парламентарни избори за само пет години, јасен показател за длабоката политичка криза и неспособноста на политичките елити да формираат стабилна власт, што секако доведе и до сериозни предизвици за функционирањето на институциите во земјата.
Право на глас имаат околу 6,6 милиони гласачи, кои избираат 240 пратеници меѓу десет коалиции и повеќе од 4.700 кандидати.
Гласачките места се отворија утринава во 7 часот и ќе бидат отворени до 8 навечер, а гласањето се одвива и во државите со бугарска дијаспора.
Овие избори доаѓаат по падот на претходната конзервативна влада, предводена Росен Жељазков за само 13 месеци на власт, кога се соочи со масовни протести поради незадоволството од економските политики и корупцијата.
Бугарија веќе неколку години се врти во круг – влади се формираат тешко, кратко траат и повторно паѓаат, што доведе до длабока недоверба кај граѓаните. Аналитичарите предупредуваат на можноста дека и денешното гласање нема да донесе јасно решение, бидејќи политичкиот систем останува силно фрагментиран и зависи од кревки коалиции.
Главниот фаворит во изборната трка е поранешниот претседател Румен Радев, кој неодамна ја напушти функцијата на која беше речиси два мандати и влезе во политичката арена на чело на новата коалиција, „Прогресивна Бугарија“ составена од три партии и која води во анкетите со 30-35% поддршка.
Радев настапува со силна анти-корупциска реторика, но неговите позиции – особено скептицизмот кон воената помош за Украина и проруската ориентација – предизвикуваат силни поделби кај јавноста и загриженост кај западните партнери.
Негови главни конкуренти се поранешниот премиер Бојко Борисов и неговата партија ГЕРБ, како и реформската коалиција ПП–ДБ, која се залага за проевропски курс и институционални реформи.
Овие избори се тест за иднината на Бугарија во која граѓаните се надеваат дека земјата конечно ќе добие стабилна влада, но и дека ќе се направи сериозен исчекор во борбата против корупцијата. Но овие избори претставуваат и предизвик за геополитичката ориентација – цврсто во ЕУ и НАТО или приближување кон Москва.
Во деновите пред денешните избори имаше и обвинувања за купување гласови и зголемени обиди за манипулации, што дополнително ја подрива довербата во изборниот процес.
Излезноста се очекува да биде умерена, со оглед на заморот кај гласачите од постојаните избори, но истовремено постои можност за изненадување, односно повисока излезност поради растечката желба за конечно решение.
Џ. Дерала / Д. Мишев
