Три од најпознатите светски сервиси засновани на вештачка интелигенција – ChatGPT на OpenAI, Claude на Anthropic и Grok на SpaceXAI – на 3 септември се соочија со технички проблеми што во еден период временски се преклопија.
Инцидентите привлекоа големо внимание во светските технолошки медиуми токму поради невообичаеното совпаѓање. Станува збор за три различни компании и инфраструктури, а во моментот кога почнаа проблемите не беше јасно дали постои некаква заедничка причина.
Според информациите што компаниите ги објавија во текот на денот и по стабилизирањето на системите, досега нема потврда дека трите прекини биле меѓусебно поврзани.
Проблемите со Grok почнале први
Најдолгиот од трите потврдени прекини го имаше Grok.
Официјалната страница за статус на сервисите на SpaceXAI покажува дека проблемите почнале на 3 септември во 13:30 часот по UTC, односно во 15:30 часот по средноевропско летно време, кое важи и во Северна Македонија.
Прекинот го зафатил Grok на веб, мобилните апликации, сервисот во X, како и делови од API-инфраструктурата.
За веб-верзијата, SpaceXAI регистрира времетраење од 3 часа и 37 минути, а нормалниот сообраќај бил обновен во 17:07 часот UTC, односно околу 19:07 часот по наше време. Слично времетраење е регистрирано и кај Android, iOS и другите услуги на Grok.
Во информациите дадени за американските медиуми, компанијата го поврза инцидентот со прекин во својот компјутерски центар во Мемфис, Тенеси.
На актуелната статус-страница на Grok сервисот сега е означен како целосно оперативен.
Claude: Неколку часа зголемена стапка на грешки
Приближно во истиот период проблеми пријави и Anthropic, компанијата што го развива Claude.
Според хронологијата објавена во американските технолошки медиуми врз основа на официјалните известувања на Anthropic, компанијата регистрирала делумен прекин околу 9:23 часот по источноамериканско време, односно околу 15:23 часот во Северна Македонија.
Проблемот предизвикал зголемен број грешки кај повеќе модели на Claude. Anthropic соопштил дека ја идентификувал причината околу 15 минути подоцна, а потоа започнал со имплементација на поправка. Главниот инцидент бил означен како решен околу 12:16 часот по источноамериканско време, или нешто по 18 часот по наше време. Подоцна бил регистриран и пократок одделен проблем со еден од моделите.
Anthropic го третираше случајот како инфраструктурен проблем, но не објави детално техничко објаснување што би укажало на поврзаност со проблемите кај другите компании.
ChatGPT и Codex: Краток, но широко забележан прекин
OpenAI истиот ден регистрираше зголемен број грешки кај ChatGPT и Codex, при што беа погодени повеќе компоненти на сервисите.
Според OpenAI, проблемот започнал околу 7:43 часот наутро по пацифичко време, што одговара на 16:43 часот во Северна Македонија.
Компанијата подоцна соопшти дека станувало збор за грешка во рутирањето. Решението било имплементирано околу 8:17 часот по пацифичко време, односно околу 17:17 часот по наше време, по што системите постепено се стабилизирале и биле следени пред инцидентот да биде целосно затворен.
Официјалната статус-страница на OpenAI во моментов покажува дека системите се целосно оперативни.
Околу половина час сите три имале активни проблеми
Токму од хронологијата може да се види зошто настанот предизвика толкаво внимание.
Grok веќе имал активен инцидент од околу 15:30 часот, Claude од околу 15:23, а проблемот на ChatGPT започнал околу 16:43 часот.
Тоа значи дека во периодот приближно меѓу 16:43 и 17:17 часот по средноевропско летно време, сите три големи ВИ-сервиси навистина имале истовремено активни проблеми.
Но, времетраењето било различно: основниот проблем кај ChatGPT траел околу половина час, проблемите кај Claude неколку часа, додека прекинот на Grok траел повеќе од три и пол часа.
Оттука, попрецизно е да се зборува за ретко преклопување на прекини кај неколку водечки ВИ-платформи, а не за еден единствен дефект што истовремено ги соборил сите системи.
Дали проблемите биле поврзани?
Засега нема докази за заедничка причина.
Временското совпаѓање природно отвори прашања дали трите компании можеби зависат од заеднички облачен сервис, мрежна инфраструктура или друг надворешен провајдер.
Сепак, подоцнежните информации не покажаа таква врска. OpenAI го поврза својот проблем со грешка во рутирањето, SpaceXAI го посочи својот компјутерски центар во Мемфис, додека Anthropic не наведе надворешна инфраструктурна причина што би била заедничка со другите две компании.
Според WIRED, во тој период ниту големите инфраструктурни провајдери како Cloudflare, Amazon Web Services и Microsoft Azure немале објавено поширок инцидент што би можел да го објасни истовремениот прекин кај сите три компании.
Затоа, врз основа на информациите што досега се јавно достапни, временското преклопување останува невообичаено совпаѓање на неколку различни технички инциденти, а не потврден заеднички глобален дефект.
Имаше пријави и за Gemini
Во истиот период беа регистрирани и кориснички пријави за проблеми со Gemini на Google.
Ars Technica го вклучи Gemini во својата анализа на невообичаеното преклопување на проблемите кај големите ВИ-сервиси. Сепак, Google не регистрираше официјален прекин споредлив со потврдените инциденти кај OpenAI, Anthropic и SpaceXAI. Затоа, во случајот на Gemini е попрецизно да се зборува за пријавени кориснички проблеми, а не за потврден глобален прекин на сервисот.
Прекинот се совпадна и со претставувањето на GPT-6 Astra
Дополнително внимание привлече и фактот што инцидентот со ChatGPT се случи на истиот ден кога OpenAI го претстави GPT-6 Astra, својата нова генерација модел.
OpenAI официјално го објави Astra на 3 септември, опишувајќи го како свој најспособен широко достапен модел досега, со особено напредни способности во работа со компјутери, програмирање, сајбер-безбедност, истражување и сложени повеќечекорни задачи.
Сепак, нема јавно потврдена информација дека лансирањето на Astra било причина за прекинот на ChatGPT, ниту дека има каква било врска со проблемите кај Claude или Grok.
Совпаѓањето е временски интересно, но само по себе не претставува доказ за причинско-последична врска.
Што значи ваков прекин?
Истовремените проблеми кај неколку од најголемите ВИ-платформи се значајни и поради тоа што покажуваат колку брзо овие системи станаа дел од секојдневната дигитална инфраструктура.
ChatGPT, Claude, Grok и другите ВИ-сервиси денес се користат за пишување и обработка на текст, програмирање, анализа на податоци, истражување, образование, комуникација, деловни процеси и сè повеќе за автономно извршување сложени задачи.
Затоа, истовремен прекин кај неколку големи сервиси може за кратко време да погоди многу голем број корисници и организации.
Но, важно е да се направи разлика меѓу прекин на конкретни ВИ-сервиси и „пад на вештачката интелигенција“.
Вештачката интелигенција не е единствен централен систем. Различните модели се развиваат и работат во различни инфраструктури, во различни компании и центри за податоци, а покрај комерцијалните сервиси постојат и многу други модели и системи што продолжуваат да функционираат независно.
Настанот од 3 септември затоа не претставува „глобален пад на вештачката интелигенција“, туку редок случај на временски преклопени технички прекини кај неколку од најкористените ВИ-сервиси во светот.
До 6 септември, потврдените инциденти се завршени, сервисите се обновени, а нема официјални податоци што би покажале дека станувало збор за координиран или единствен инфраструктурен дефект.
ЦМ Деск
ЦИВИЛ МЕДИА
Напомена за подготовката: Во истражувањето и организацијата на изворите и во јазичното уредување на текстот е користена помош од вештачка интелигенција. Изворите, фактите, уредувачката проценка и конечната верзија ги проверува и ги утврдува редакцијата.
