На прашањето на денот на ЦИВИЛ – „Што очекувате од реконструираната влада на Мицкоски?“ – пристигнаа 450+ коментари и 150+ реакции. Иако не станува збор за репрезентативно истражување на јавното мислење, дискусијата нуди јасен увид во расположението на активната публика што се вклучи во Граѓанскиот форум.
Редакцискиот преглед на коментарите покажува силно доминантен тон на недоверба, разочараност и цинизам. Најголем дел од реакциите не изразуваат очекување дека реконструкцијата ќе донесе суштинска промена. Напротив, најчестиот одговор е краток и јасен: „ништо“.
Според содржинската анализа на доставените коментари, приближната распределба изгледа вака:
- Речиси 80 проценти од реакциите се јасно негативни, песимистички или изразуваат недоверба кон реконструираната влада;
- Околу една третина од коментарите директно или индиректно се сведуваат на „ништо“, „нула“, „едно големо ништо“, „апсолутно ништо“;
- Околу една четвртина ја опишуваат реконструкцијата како козметичка промена, „мачкање очи“, „од шупливо во празно“, „исто како досега“ или обична замена на луѓе без промена на политиката;
- Близу 20 проценти од коментарите ја поврзуваат реконструкцијата со корупција, тендери, лични интереси, „полнење џебови“ и нова гарнитура што ќе „брцне во медот“;
- Речиси 10 проценти го дополнуваат својот одговор со предвидувањето дека ситуацијата да стане уште полоша – повеќе сиромаштија, повеќе задолжувања, поголем институционален хаос и подлабока криза;
- Мал дел од коментарите, околу 5 проценти, содржат позитивни или условно позитивни очекувања: да се работи повеќе, да се среди судството, да се апсат криминалци, да се помогне земјоделството, здравството, образованието или да се придвижат евроинтеграциите;
- Само еден мал број реакции се фокусираат на коалициските односи, етничките теми, ВЛЕН, ДУИ, „федерализација“, уставни измени или односот кон Албанците во владата;
- Останатите коментари се иронични, вулгарни, хумористични, нејасни, странични или насочени кон самото прашање и кон ЦИВИЛ.
Овие бројки треба да се читаат како редакциска проценка на доминантниот тон и содржина на коментарите, а не како анкета.
Најсилниот впечаток од дискусијата е дека реконструкцијата на владата не се доживува како нов почеток. Во голем дел од коментарите таа се чита како продолжение на истата политика со други лица, како прераспределба на функции или како обид да се добие време. Често се повторуваат формулации како „како и досега“, „исто“, „само полошо“, „од шупливо во празно“ и „мачкање очи“.
Втората силна линија во реакциите е недовербата дека новите министри ќе работат за јавниот интерес. Коментаторите често зборуваат за „нови тендерџии“, „нови лапачи“, „нови богаташи“, „полнење џебови“ и „крадење“. Во таа смисла, реконструкцијата не се гледа како реформа, туку како промена на луѓе кои ќе добијат пристап до функции, буџети, јавни пари и влијание.
Третата линија е социјалната. Во дел од коментарите реконструкцијата се поврзува со сиромаштија, ниски плати, пензии, земјоделство, субвенции, здравство, образование, задолжувања и чувство дека секојдневниот живот на граѓаните нема да се подобри. За овие коментатори, прашањето не е кој ќе биде министер, туку дали некој воопшто ќе ја почувствува реалноста на луѓето што живеат со скапи сметки, ниски приходи и несигурна иднина.
Има и коментари што бараат конкретни резултати. Некои очекуваат расчистување со криминалот, подобро судство, апсења, одговорност за претходни функционери, поддршка за земјоделството и сточарството, подобрување во здравството и образованието, како и деблокирање на евроинтеграциите. Но тие реакции се малцинство во однос на доминантниот цинизам и недоверба.
Мал број коментари се позитивни или барем даваат простор за надеж. Во нив се вели дека владата треба да добие време, дека треба да се продолжи со работа, дека треба да се казнат криминалците од претходната власт или дека одредени министри добро работеле. Но во целината на дискусијата, овие ставови остануваат маргинални во споредба со масовното „ништо“ како одговор.
Кога толку голем дел од реакциите на прашањето за очекувањата од реконструираната влада се сведуваат на „ништо“, тоа е сериозен политички сигнал. Не само за оваа влада, туку и за целиот политички систем. Граѓанките и граѓаните што коментираат не гледаат реконструкција како реформа, туку како уште една епизода од долгата серија политички промени на врвот, без суштинска промена во животот на луѓето.
Во демократски систем, реконструкција на влада треба да значи корекција, одговорност, нов капацитет и јасна насока. Во оваа дискусија, пак, таа најчесто се доживува како алиби, маневар, ротација или обична политичка шминка.
Заклучокот од Граѓанскиот форум е јасен: активната публика што одговори на прашањето на ЦИВИЛ има многу ниски очекувања од реконструираната влада на Мицкоски. Доминантниот став е дека нема да има суштинска промена, дека ќе продолжат истите практики и дека реконструкцијата не ја допира главната болка – недовербата во политиката, институциите и власта.
А токму таа недоверба е најголемиот проблем што ниту една реконструкција не може да го реши само со нови имиња во старите фотелји.
Редакција на ЦИВИЛ МЕДИА
Во ера на дезинформации, националистички популизам и авторитаризам, неопходна е вашата поддршка за ЦИВИЛ
Поддржете ги независните медиумски платформи на ЦИВИЛ во борбата против дезинформациите, национализмот, хибридните закани и авторитаризмот
Дајте го својот придонес СЕГА
